Мэргэжил бүхэн сайхан

ITRF WGS84 TM UTM ?(Draft)

2011-08-15T20:24:00.000-07:00

Бидний амьдарч байгаа дэлхий хэмээх энэхүү хатуу биет нь гариг эрхэс болон дэлхий дээр болж байгаа янз бүрийн физик нөлөөллөөр хэлбэр дүрсээ өөрчлөн(маш бага хэмжээгээр) элдэв деформацид орж байдаг. Энэ нь дэлхийн төв болон бусад хөдлөшгүй гэж үзсэн эхлэл цэгүүдийг байнга өөрчилж байдаг. Иймд бид хэрэглэж байгаа солбицлын системээ алдаагүй зөв хэрэглэж байхын тул системийн эхлэл цэгийнхээ байрлал болон вектор засварыг сольж шинэчилж явах шаардлага гардаг. Үүнээс үүдэлтэй миний доор ярих олон төрлийн солбицлын системүүдийн нэршил гарч бид төөрөлдөх боллоо.

ITRF
АНУ-ын International Earth Rotation and Reference Systems Service(IERS) байгууллагаас анх 1988 онд ITRF(International Terrestrial Reference System) гарган дэлхий нийтээр ашиглаж эхэлсэн бөгөөд 2008 оныг хүртэл тус солбицлын системийг 11 удаа шинэчилсэн байдаг. Олон улсын гадаргын систем(миний орчуулж байгаа нь) бөгөөд энэ солбицлын системийг 1988 оноос хойш хөгжүүлж ирсэн бөгөөд солбицлын системийн эхлэл цэгийг дэлхий дээр жигд тархсан GPS-ийн байнгын ажиллагаатай станцуудаас мэдээлэл хүлээн авах замаар тодорхойлж тэрэнгээрээ засвар бодож шинэчилж байдаг. Хамгийн сүүлд иргэний хэрэгцээнд ITRF 2008 системийг шинэчилж гаргасан ба энэ нь 800 гаруй станцын өгөгдлийг ашиглан шинэчилсэн байна. ITRF 2000 систем нь сүүлийн 10 жил маш тогтвортой байсан ба 4мм-ийн шилжилт гарсан байдаг.
Энэ нь 3 хэмжээст солбицлын систем бөгөөд эллипсоидийн хувьд 1997оны 0
TM48 тусгагаас (datum ITRF)-UTM48 (datum WGS84) хөрвүүлэх
http://www.youtube.com/watch?v=UTGzym_Ygpk

За тэгж байгаад энэ сэдэвээ гүйцээнэ ээ.
Бидний хэлж заншсан ITRF гэдэг нь дээрхи ITRF солбицлын системийн ITRF97 буюу 97 оны мөчлөгийг хөдөлгөөнгүй гэж сонгон авсан эрин дэхь тооллын систем гэсэн үг бөгөөд 2008 оноос өмнөх Улаанбаатар, Төвийн болон Хангай, Газар тариалангийн бүс нутгийн кадастрын зураглал болон байр зүйн зураглалын ажлууд энэ системд хийгдсэн байдаг бөгөөд хавтгайд хөрвүүлэхдээ Transverse Mercator(TM) проекцоор шилжүүлсэн байдаг. Энэ нь Universal Transverse Mercator проекцоос scale factor(масштабын итгэлцүүр)-ээр өөр (UTM s=0.9996, TM s=1.0) байдаг. Үүнээс үүдэн манай инженерүүд нэр томъёон дээр буруу зөрүү хэлэх нь байдаг.

Уншигчийн хүсэлтээр ITRF(TM-проекцоор хавтгайд шилжүүлсэн) системээс ITRF (UTM-проекцоор хавтгайд шилжүүлсэн) системд хөрвүүлэх бичлэгийг орууллаа.Үүнийг л манайхан TM-c UTM(ITRF-UTM, хуучин системээс шинэ систем рүү, WGS84-с UTM рүү гэх мэт өөр өөрөөр хэлдэг)-д шилжүүлэх гээд байгаан.
Жич: Хөрвүүлэлтийг хийхэд GeoCalculator программыг ашигласан болно.

GPS системийн тухай

2011-05-03T02:59:00.000-07:00

GPS системийн тухай

Дэлхийгээс 20,200км өндөрт орших GPS системийн хиймэл дагуулуудаас тогтох ба хиймэл дагуулууд нь дэлхийг өдөрт 2 удаа тойрон эргэж, дэлхийн аль ч цэгт байгаа GPS хүлээн авагчтай хэрэглэгчийн байрлалыг болон цаг хугацааг тодорхойлж өгдөг сансрын хиймэл дагуулуудын систем юм.GPS үйлчилгээ нь анх цэргийн зориулалтаар гарсан боловч иргэний болон арилжааны чиглэлээр илүү өргөн ашиглагдаж байна. Энэ системийн дагуулуудаас ирүүлэх дохиолол тасралтгүй бөгөөд хэрэглэгч, хүлээн авагчийн тоонд хязгаар байхгүй , мөн үйлчилгээ үзүүлсний төлбөр гэж байдаггүй.GPS технологийн үндэс нь маш өндөр нарийвчлалтай цаг хугацаа болон байрлалын талаархи мэдээлэл байдаг. Хиймэл дагуулууд газрын станцаас ирэх мэдээг боловсруулж өөрийн байрлалыг нарийвчлан тооцоолж, энэ мэдээллээ тасралтгүй цацдаг. GPS хүлээн авагчийн байрлал тодорхойлоход 3-аас багагүй хиймэл дагуул ашиглана. Нэг доор хүлээн авсан мэдээлэлд анализ хийж өөрийн байгаа байрлалыг (уртраг, өргөрөг) гэсэн хоёр хэмжээсээр тодорхойлно. Харин дөрөв ба түүнээс олон хиймэл дагуулаас хүлээн авсан долхиоллын тусламжтайгаар байрлалыг (уртраг, өргөрөг, далайн түвшинтэй харицуулсан өндөрлөг) гурван хэмжээсээр тодорхойлдог.

GPS систем гурван хэсгээс тогтоно.
•Сансрын хэсэг
• Удирдлагын хэсэг
• Хэрэглэгчийн хэсэг

а) Сансрын хэсэг

GPS системийн сансрын хэсэг нь дэлхийгээс 20,200км өндөрт орших GPS системийн хиймэл дагуулуудаас тогтох ба дэлхийн тойрог замыг 12 цаг тойрдог. Эдгээр хиймэл дагуулууд нь сансраас радио долгионуудыг илгээдэг. GPS-н сүлжээн нь 24 хиймэл дагуулуудаас тогтоно. Нийт хиймэл дагуулуудын 18 нь ажиллагаатай, 6 нь нөөцөнд байдаг. Сансарт GPS системийн нийт 6 тойрог зам байх бөгөөд тус бүрд нь 4 хиймэл дагуул байдаг. Тэдгээр нь 60°-ийн тэнцүү байрлах ба экваторын хавтгайтай 55°-ийн хазайлттай байдаг. Тус хиймэл дагуул бүр атомын цагаар тоноглогдсон байх ба 10,23мгц-н Зураг 1

давтамжтайгаар тоологдож байдаг. Энэ нэгжээр хиймэл дагуулаас цацаж байгаа радио долгионы давтамжыг тоолж байдаг.

b) Хяналтын хэсэг

1 Төв хяналтын станц

2 Дэд ажиглалтын станц

3 Засвар дамжуулах удирдлагын станцууд багтдаг.

Хяналтын хэсэг нь Төв хяналтын станц, 5 дэд станц, 4 тэнгист орших антенаас бүрдэх ба дэлхийн дээр экваторын дагуу жигд хувиарлагдан байрладаг. Эдгээр станцууд нь 24 цагын турш хиймэл дагуулуудын байрлал, тэдгээрийн тойрог замын байрлалыг шалган, хиймэл дагуул бүрийн урьдчилсан тооцоолсон тойрог зам, байрлалуудтай харьцуулан засварын мэдээг дамжуулдаг

GPS-н хиймэл дагуулын дохиог дэд станцуудад хүлээн авч байдаг ба эдгээр нь Төв хяналтын станц руу илгээгдэх бөгөөд тэнд бүх засварыг тооцоолон

зураг 2

засварын утгыг 4 тохируулгын станц руу илгээж тэндээсээ хиймэл дагуулууд руу илгээгддэг. Ажиглалтын станц хиймэл дагуул хоёрыг өөр хоорондоо тасралтгүй мэдээлэл дамжуулах нөхцөл бүрдүүлэхийн тулд хиймэл дагуулаас 24 цагийн турш тусгай зөөгч дохиог ажиглалтын станц руу дамжуулж өгнө. Ажиллагаанаас гарсан хиймэл дагуулыг дэлхийн дээр байрлаж байгаа хяналтын станцын тусламжтайгаар удирдаж далай тэнгист унахаар тооцоолж тойрог замаас нь буулгана.

с) Хэрэглэгчийн хэсэг

GPS системийн хэрэглэгчийн хэсэг нь GPS системийн хүлээн авагчууд ба хэрэглэгчүүдээс бүрддэг. GPS-ийн хүлээн авагчууд нь хиймэл дагуулуудын дохионуудыг байрлал, хурд, хугацааны үнэлгээний хэмжигдэхүүн болгон хувиргадаг. GPS системийг навигац, байршил тогтоох, бусад судалгаа шинжилгээ хийхэд ашигладаг. Байршил тогтоох төхөөрөмжийг нисэх онгоц, усан онгоц ганцаарчилсан жижиг гар зөөврийн төхөөрөмжинд өргөн ашиглагдаг.
Тодорхой байрлал тогтоогч нь алс холын хүлээн авагчидад зориулан байрлалын өгөгдөл болон засваруудыг ашиглан байрлалыг тодорхойлоход GPS системийн ашигладаг. GPS-г ашиглан байрлал тогтоох нарийвчлал нь GPS-н хүлээн авагчийн төрөл, хэрэглэгчийн шаардлага зэргээс хамаарна. GPS-н хэмжилтийн аргыг нарийвчлалаар нь 3 ангилна.

1. Автомат навигациар байрлал тодорхойлох:

Энэ нь ганц GPS-н хүлээн авагчаас тогтох бөгөөд Байрлалыг иргэний хэрэгцээнд 100м дотор, цэргийн зориулалтаар 20м дотор тодорхойлох

Зураг 3

чадвартай байдаг. Ихэвчлэн явган аялал, далай тэнгисээс алслагдсан газруудад ахуйн зориулалтаар ашигладаг.

2. Дифференциалаар засварлагдсан байрлал тодорхойлох:

0.5-5м дотор нарийвчлалтайгаар байрлал тодорхойлох чадвартай

зураг 4

DGPS (Differential Global Position Station)-н төрлүүд ордог бөгөөд далайн эрэг орчмын хөдөлгөөнт объектуудыг хянах, төрөл бүрийн GIS (Geo Information System)-н мэдээлэл цуглуулах зэрэгт ашиглахад тохиромжтой.

3. Фазын зөрүүгээр байрлал тодорхойлох:

0.5-20мм хүртэл нарийвчлалтай байрлал тогтоодог.

зураг 5

Энэ хэмжилтээр олон төрлийн геодезийн зураглалын ажлууд, машины алсын зайн удирдлага, хяналт зэрэгт ашигладаг.

GPS-н байрлалын тодорхойлох зарчим

GPS-н хэмжилтийн нарийвчлалыг хангахад чухал засвар нь хүлээн авагчийн цагийн засвар байдаг. Зураг 1 дээр үзүүлснээр 3 хиймэл дагуулын мэдээгээр цэгийн байрлалыг тодорхойлоход хугацааны алдагдал хэдий чинээ их байх тусам нарийвчлал төдий

чинээ их болох нь харагдаж байна. Иймд 4дахь хиймэл дагуул нь эдгээрийн

цагийн засваруудыг агуулсан мэдээг дамжуулж хиймэл дагуул бүрийн мэдээллийг

зураг 6

дамжуулж мэдээллийг засварласнаар нарийвчлалыг ихэсгэдэг байна. 4дахь хиймэл дагуул 3 бөмбөрцөг гадаргуугаар огтлолцож байгаа мужид(зураг 2) 1 цэгээр огтолцолцож цорын ганц утга гардаг ингэж GPS-р байрлал тогтооход цагийн засварыг тооцно.

Мэдээлэл дамжуулах

Хиймэл дагуулын мэдээллийг 2 өөр давтамжийн зөөгч долгионыг ашиглан дэлхий рүү гэрлийн хурдаар илгээж байдаг ба эдгээр нь радио долгионы L мужид хамаардаг байна.

L1 зөөгч долгион нь 1575.42 мгц (10.23 мгц *154)

L2 зөөгч долгион нь 1227.60мгц (10.23 мгц *120)

L1 зөөгч долгион нь 2 төрлийн аналог хэлбэрт хөрвүүлсэн тоон мэдээг зөөдөг.

Үүнд:

А. 1.023мгц давтамжаар хөрвүүлэгдсэн C/A (Coarse/Acquisition Code) код буюу түүхий өгөгдөл ба толгойн мэдээллийг агуулсан мэдээллүүд багтана

Б. 10.23мгц давтамжаар хөрвүүлэгдсэн Р (Precision Code) код буюу нарийвчилсан мэдээллийг агуулсан мэдээллүүд багтана

L2 зөөгч мөн Р кодыг агуулсан аналог дохиог зөөдөг.

GPS-н хүлээн авагчууд хиймэл дагуулаас ирж байгаа долгионуудын ялгаатай кодуудыг ашиглан хиймэл дагуулуудыг хооронд нь ялгах ба мөн эдгээр кодуудыг тоон мэдээнд хөрвүүлэн өөрийн байрлал, хэмжигдэхүүнүүдийг тооцоолон гаргадаг.

зураг 7

Хиймэл дагуул нь навигацын мэдээллүүдийн тодорхой хэсгийг тусгай алгоритмаар кодолж радио долгионд хувирган зөөгч долгионоор дамжуулан хүлээн авагч руу илгээх ба энэ мэдээллийг хүлээн авах зориулалттай хүлээн авагчид тус долгионыг хөрвүүлж кодыг тайлж мэдээллээ гарган авдаг байна. Байрлал тодорхойлох үед навигацын мэдээллийн нууцлагдсан хэсэг нь шаардлагагүй байдаг. GPS-н хиймэл дагуул бүр навигацын сигналыг 50бит/с давтамжтайгаар GPS-н 7 хоногийн турш цацаж байдаг.Бүх дамжуулсан мэдээлэллийн бүтэц нь 5 хэсгээс бүрдэх ба 1 хэсэг бүр нь дотроо 6 секундын буюу 300 бит мэдээлэл байх энэ нь мөн 0.6секунд(30бит бүрийн 10 тэмдэгт)-ын урттай байна. Мэдээллийн толгойн хэсэгт GPS-н 7 хоногийн утга хиймэл дагуулын найдвартай ажиллагааны тухай мэдээлэл байдаг бол дэд хэсэгт эфимерид ба алманакийн гэсэн мэдээллүүд ордог.30 секунд тутам 1500бит мэдээллийг цацдаг.

зураг 7

GPS-н хүлээн авагчийн байрлал тодорхойлоход дараах алдаануудын болон хүчин зүйлсийн улмаас байрлалаа тооцоолох нарийвчлал буурдаг байна.

1. Ионосфер, Атмосферийн нөлөө

2. Хиймэл дагуул ба Хүлээн авагчийн цагын алдаа

3. Мэдээний тасалдалт

4. Прецессийн алдаа

5. S/A буюу Шүүлт

6. Залилангын эсрэг хамгаалалт

1.Ионосфер, Атмосферийн нөлөө

а Радио долгионы хугарал

Хиймэл дагуулаас илгээсэн сигнал ионосферийн давхаргыг нэвтрэхдээ хугарч

чиглэлээ өөрчилдөг. Энэ нь харилцан адилгүй байдаг тул тогтмол засвар өгөх боломжгүй. Мөн атмосферийн давхаргыг нэвтэрч өнгөрөхдөө гэрлийн хурдаар тарж байгаа долгионы хурд саардаг. Бодолтод гэрлийн хурдыг ашигладаг.

зураг 8

б. Хиймэл дагуулын өндөр Дэлхийд ойрхон эргэж байгаа хиймэл дагуулын сигнал нь түүнээс өндөрт байгаа хиймэл дагуулын сигналаас илүү гажилт үүсдэг

зураг 9

в. Нарны нөлөөгөөр үүссэн ионесферийн давхаргын нягтаршил

Энэ нягтаршил нь нарны идэвхжлийн үеэс хамаардаг.Энэ идэвхжил нь 2000 жилийн давтамжтайгаар ойролцоогоор 11 жил үргэлжилдэг.Энэ алдаа нь шөнийн цагаар бага байдаг бол өдрийн цагт нарны нөлөөгөөр уг давхарга нягтаршиж хиймэл дагуулын сигнал нэвтэрч гарах хурд удаарширдаг байна.

Засварлахдаа:

- олон жилийн дундаж ионесферийн засварыг гэрлийн хурданд тооцох аргаар шийдэж байна.

- Хос долгионыг 2 өөр давтамжтайгаар илгээж түүн дээр пропорцийн аргаар засварын коэффицентийг тооцож гаргадаг байна. Гэхдээ энэ аргыг зөвхөн 2 долгионы сигнал авах хүлээн авагчид хэрэглэх боломжтой байдаг.

г. Агаар мандал дахь агаарын чийгшил

Агаар мандлын чийгшил, хур тунадасны хэмжээ нь атмосферийн нөлөөнд хамаарах ба энэ нь өндөр нарийвчлалын хэмжилтийн үед эцсийн үр дүнд нөлөөлдөг байна.

2. Хиймэл дагуул ба Хүлээн авагчийн цагийн алдаа

Хиймэл дагуулын цагийн тоолол нь 3 наносекундын нарийвчлалтайгаар тоолж байдаг. Энэ алдаа нь маш бага алдаа байх ба АНУ-н хамгаалалтын этолон хиймэл дагуулыг ашиглан уг алдааг засварлаж байдаг.

3.Сарнилтын алдаа

Энэ алдаа нь GPS-н хүлээн авагч толин гадарга ба түүнтэй төстэй орчинд байрлаж байгаа үед үүсдэг.Жишээ нь нуур, шилэн барилга г.м

Өндөр нарийвчлалын хэмжилтийн үед хүлээн авагч хиймэл дагуулын долгионыг шууд чиглэлээр нь хүлээн авахад саадтай болсон үед зэргэлдээх толин гадаргуу дээр ойж бүртгэгдсэнээр буруу хэмжилт хийгддэг байна. Энэ алдааг багасгах зорилгоор тусгай хийцийн GPS-н антен(50см орчим дугуй хэлбэрийн металл диск)-ийг ашигладаг.Бүр өндөр нарийвчлалын хэмжилийн үед энэ алдаа багасгах зорилгоор 4-5 давхар бүслүүртэй choke-ring антен хэрэглэнэ.

4.Прецессийн алдаа

Энэ алдаа нь DOP буюу сансарт байгаа хиймэл дагуулын тойрог замын мөрийн гажилтын хэмжээг илэрхийлдэг. Энэ алдаа их байх нь хиймэл дагуулын долгисолыг ихэсгэдэг. Энэ алдааг доорхи утгуудаар үнэлдэг

зураг 10

VDOP - Босоо DOP - Босоо DOP-н нарийвчлал

HDOP -. Хэвтээ DOP - Хэвтээ DOP-н нарийвчлал

PDOP - Байрлалын DOP - 3D байрлалын нарийвчлал

GDOP - Геометрийн DOP - 3D байрлал ба хугацааны нарийвчлал

Хамгийн ач холбогдолтой утга нь GDOP боловч зарим хүлээн авагчууд хугацааг нь тооцож чаддаггүй бөгөөд зөвхөн PDOP ба HDOP утгуудыг л тооцоолж чаддаг

Дэлхийд ойрхон, бас харах хэвтээ өнцөг 15 хэмээс доош байгаа тохиолдолд GDOP утга их байх нөхцөл үүсдэг.

5.Selective Availability (S/A)

АНУ-н GPS-н сигналын хамгаалалтын алба S/A-г боловсруулдаг ба иргэний болон гадны хүчний байгуулгуудаас нууцалдаг. Хамгийн сүүлд энэ алдааны засварыг станцуудад 2006онд хийсэн байна.

6.Anti-Spoofing (A-S)

Энэ нь мөн л S/A адил P- кодны хэсгийг нийтийн хэрэгцээнд цацдаггүй ба P кодыг Y кодны хэсэгт оруулан цацдаг. Үүнийг зөвхөн AНУ ба түүний холбоотон улсуудын цэргийн зориулалттай хүлээн авагчид л нууцлалыг тайлж хүлээн авдаг байна.

Дээрхи алдаануудаас гадна техник хангамжийн хэрэгслүүдийн хэмжилтийн болон боловсруулалтын программ хангамжийн алдаанууд байж болно.

RTK (REAL TIME KINEMATIK) – Бодит цаг хугацааны хэмжилтийн талаар:

RTK зураглал нь GPS-н технологийн сүүлийн үеийн зураглалын арга бөгөөд агшин зуурын хугацаанд хөдөлгөөнт биетийн байрлалыг тодорхойлдог.RTK GPS нь биетийн байрлалыг радио долгион биетэд хүрээд эргэж станцад бүртгэгдсэн фаазын зөрүүг ашиглан см-н нарийвчлалтайгаар тодорхойлдог.Энэ технологийг инженерийн төрөл бүрийн салбаруудад геодезийн зураглалын ажлууд, автомат удирдлагатай машин техникүүдийг удирдах, нисэх онгоцны нислэгийн хяналт, гэх мэт зураглалын ажлуудад хэрэглэхэд тохиромжтой.

Энэ технологи нь тогтмол алдааны утгыг багасгасан бөгөөд удирдлагын хамрах хүрээ, нарийвчлалыг сайжруулсан. Энэ хэмжилтийг хийхэд хэрэглэгчдэд өөрсдийн тулгуур цэг шаардлагагүй байдаг. Энэ технологийн тусламжтайгаар олон хэрэглэгч хамарсан том хэмжээний талбайд мониторинг хийх боломжтой.

Суурин станцын хэрэглээ:

UB01 станц нь 2002 хойш байнгын ажиглалт хийж байгаа бөгөөд энэ хугацаанд 1цагын интервалтайгаар хэмжилтийн өгөгдлийг цуглуулсан архивыг бүрдүүлээд байна. Энэ хэмжилтийн утгуудаар уг суурин станцын байрлалыг жил болгон нарийвчлан тогтоодог бөгөөд жил болго байрлал нь өөр гарч байгаа нь гадаргын шилжилт хөдөлгөөн байнга өөрчлөгдөж байгааг илэрхийлж байна.

Өгөгдөл хадгалах:

Өгөгдөл хүлээн авах: Станцын өгөгдлийг тухайн өдрийн станцын ажигласан хиймэл дагуулын навигацын мэдээллийн хамтаар 24цагын урттай RINEX файл болгон тогтсон директор (хард дискний партишн/Станцын нэр/өгөгдлийн төрөл/он/сар/өдөр) үүсгэн хадгална. Гэхдээ хадгалах нөхцөл бололцоо зэргийг харгалзан файлын хэмжээг багасгах форматуудад хөрвүүлж болно.

Өгөгдлийг архивлах:

Станц бүр дээр өгөгдлийн ашигтай зарцуулалтыг тогтоох ба түүнээс хамааруулан өгөгдлийн хадгалах хугацааг тогтооно. Өгөгдлийг архивлахдаа онцгой тохиолдол(техник хангамж, программ хангамж, станцыг буулгах болон шилжүүлэх зэрэг )-с бусад үед 6сард нэг удаа архивлах бөгөөд архивтай холбоотой мэдээллийн баазад GPS archive программын тусламжтайгаар оруулж хадгална. Хадгахдаа тухайн үүссэн файл буюу фолдерт нууц үг өгч болно.Харин нууц үг хадгалах болон хамгаалалттай холбоотой үүсэх хариуцлагыг үйлдсэн мэргэжилтэн хариуцна.

Заавар

2011-05-03T02:38:00.000-07:00

Еох блог хөтлөх нэг бодлын албан ажил биш ч гэсэн хийх үүрэгтэй юм шиг л санаа зовхиймдаа. Сүүлийн мэдээг оруулснаас хойш жил болох шахаж хэхэ....
Монгол улсад дагаж мөрдөх заавар стандарт гэдэг бол нийтийн хүртээл байдаг бөгөөд түүнийг нийтэд дэлгэрүүлж мөрдүүлж, биелэлтэнд хяналт тавих нь тухайн төрийн байгууллагын үүрэг байдаг. Иймээс энэхүү зааврыг олон нийтийн хүртээл болгож байна.

Ингээд МУ-н ЗТБХБ-ын сайдын 2011 оны 131 тоот тушаалын хавсралтыг хүргэж байна.

Зорилго
Монгол улсын хэмжээнд суурилуулагдсан GPS-н байнгын ажиллагаатай станцуудын өдөр тутмын үйл ажиллагаанд баримтлах ажлын нэгдсэн дарааллыг бий болгоход энэхүү зааврын зорилго оршино.
Зорилтууд
GPS-н байнгын ажиллагаатай станцын эд ангиудын техникийн шаардлагыг тодорхойлж, жагсаалт гаргаж мөрдүүлэх
GPS-н байнгын ажиллагаатай станцын суурилуулалтын ажлын дарааллыг гарган мөрдүүлэх
GPS-н байнгын ажиллагаатай станцуудын үйлдвэрлэгчээс хамаарсан өөр өөр төрлийн өгөгдлийг нэг хэв маягт хөрвүүлэн нэгдсэн сан үүсгүүлэх
Өгөгдлийн чанарыг үнэлэх ажлыг нэг хэв маягаар гүйцэтгүүлж, үнэлэлт дүгнэлт хийдэг болгох

Хамрах хүрээ
Монгол улсын хэмжээнд энэхүү зааврын дагуу суурилуулагдан ажиллаж байгаа төрийн болон хувийн хэвшлийн байгууллагуудын GPS-н байнгын ажиллагаатай станцуудад энэхүү зааврыг дагаж мөрдөнө.

http://share.gogo.mn/JatjsW0aIh80811304415878/Zaawar.7z

Монгол улсад геодези, зураг зүйн алба үүсч хөгжсөний 40 жил

2010-10-11T02:40:00.000-07:00

Дэлхий дахинд анхны газрын зураг, анхны газрын хэмжилт хийж эхэлсэн цагаас энэ ШУ-ны эхлэл тавигдсан бөгөөд цаг хугацааны хувьд түүхчид одоо болтол маргалдсаар МЭӨ үе рүү орчихсон явж байгаа. Ийм эртний баялаг ШУ-ны салбарын байгууллага монгол төрийн захиргаанд анх үүсч хөгжсөний 40 жилийн ой энэ өдрүүдэд тохиож байна.
Ойг угтаж төрөл бүрийн спортын тэмцээн наадмууд, эрдэм шинжилгээний хурал, уралдаан тэмцээнүүд, уулзалт ярилцлагууд зохион байгуулагдаж байна. Спортын уралдаануудад 60 гаруй багийн 320 гаруй тамирчид спортын 6 төрлөөр өрсөлдөж дүнгээ гаргалаа. Тэмцээнд
1. ЗТБХБ яам багийн дүнгээр тэргүүлж шилжин явах цомын эзэн болсон бол
2. Монмет инженеринг компани
3.ГХБГЗЗГазар удааллаа.

ШУТИС дээр болсон Эрдэм шинжилгээний бага хуралд 20 гаруй илтгэл орж хэлэлцэгдэн салбарын өнөө үеийн болон цаашдын чиг хандлагын талаар ярилцаж санал бодлоо солилцлоо.
Ахмадын өдрүүдийг тохиолдуулан салбарын хэмжээнд ажиллаж байсан ахмадуудыг хүлээн авч уулзаж үдийн зоог барьлаа.

Ийнхүү эдгээр өдрүүдэд тэмдэглэн өнгөрүүлж байнаа салбарынхаа 40 жилийн ойн баярын мэндийг зөвхөн геодезийн тогооноос гадна гадаад дотоодын зам, барилга, уул уурхай, дэлхий судлалын байгууллагууд, төсөл хөтөлбөрүүдэд ажиллаж салбараа төлөөлж яваа мянга мянган мэргэжил нэгт нөхөддөө баярын мэнд хүргье.

3D Visualization on Google Earth

2010-09-14T19:05:00.000-07:00

Google Earth program deer hyalbarhan argaar 3-n hemjeest durslel uusgeh bolomj baina. Uunii tuld Google SketchUp bolon Google Earth programuud baihad l hangalttai. ehnii eeljind jishee bolgon daraah video-g uzuulj baina. Daraagiin udaa UB hotiin jisheen deer hiij uzuuleh bolnoo.

Delhiin hugjiltei ornuud uursdiin hotoo 3-n hemjeesteer haruulj baihad bid yaagaad bolohgui gej...

Delphi 2009

2010-03-24T00:52:00.000-07:00

Татах нэг нь татаад аваарай. Rapidshare link орууллаа. Хэрвээ премиум эрхгүй бол autodownloader программууд зөндөө байгаа доо...

Геодезийн электрон толь бичгийн загвар программ(Шинэчлэгдсэн)

2010-03-15T23:01:00.000-07:00

За блогын нэгэн уншигчын хүсэлтээр программчлалын delphi хэл дээр бичигдсэн кадастрын тайлбар толь бичгийн электрон загварыг танилцуулж байна. Уншигч та бүхэн энэ программтай танилцаж нэмэлт заавар зөвлөгөөгөө зохиогчийн хаягаар илгээнэ үү.

href="http://i43.tinypic.com/160r18y.jpg">
Зохиогч:
Кадастрын тайлбар толь бичгийн програмыг та бүхэнд хүргэж байгаадаа баяртай байна. Энэ програм нь 2 дахь хувилбар нь бөгөөд өмнөхөөсөө дараах зүйлүүдээр сайжруулагдсан

1. Unicode дэмждэг болсон. Monkey, Realmon зэрэг хөрвүүлэгч фонт шаардлагагүй.
2.Нэмэлт газартай холбоотой бодлогуудыг боддог нэмэлт програм хавсаргасан.
3. Нэр томъёогоо үгээр хайдаг болсон

http://rapidshare.com/files/391326457/Program.zip

За ингээд бүтээлийн эзэн Жанаадаа (нэр нь жаахан хэцүү санагдаад) блогийн зүгээс цаашдын сурлага хөдөлмөрт нь амжилт хүсье. Удахгүй энэ программынхаа онлайн хувилбарыг гаргаарай гэж ерөөе.

Geomongol team

Буянтай нь татаж бусад нь харна...гэж

2010-02-01T21:44:00.000-08:00

За блогт мэргэжлийн чанартай зүйл орохгүй байгаад уншигчдаас хүлцэл өчье.Манай теам ойрд ажлын ачааллаас шалтгаалан маш завгүй байгаа бөгөөд удахгүй сонин сайхан мэдээтэйгээр эргэн уулзах болно оо.
Хэрвээ та премиум эрхгүй бол блог дээр байгаа USD downloader-г санал болгож байна.

1.Surpac 6.0 Full

1. java суусан байх ёстой
2. Антивирусаа хаана.Энэ нь патч ажиллуулахад хэрэг болно.
3. Программ суусан газраа патчыг хуулна
4. Local license гэснийг сонгож программаа эвдэнэ.

Инсталл:
http://rapidshare.com/files/344621793/Surpac_6.0.rar
Patch:
http://rapidshare.com/files/140570775/Surpac.6.0.Patch.rar

2. Surfer 8.0 Full

За янз бүрийн босоо зүсэлтүүдийг энэ программ дээр хийж үзсэн маш гоё болж байсан.Бас дээр нь хэрэгтэй тоон үзүүлтүүдийг гаргаж харуулдгаараа давуу талтай санагдсан.За ингээд татаад аваарай.

http://rapidshare.com/files/344621809/Surfer_8.0_Full_Version.rar

3.Windows 7 all edition in one DVD
Миний ашиглаж байгаа Win7 шүү.Ямар ч крак, патч хэрэггүй шууд л суулга.Аль хувилбарыг суулгахаа өөрсдөө мэдтүгэй.
Professional
Basic
Enterprise
Ultimate гээд л сонгоод л суулгадаа.Хардаа 10 хуваагаад 10 хувилбарыг нь суулгасан ч болно. :)

New and best

2010-01-27T18:42:00.000-08:00

Net xesej bgad iim neg sonin ym olloo.Tataad uzne bizdee.

http://rapidshare.com/files/342172301/vlc-0.8.6f-win32.exe

Manaixan ixenx ni Premium exrgui bdg.Eniig ashiglaj rapidshare-s tatna bizdee. Minii dotnii tuslagch bolj bga downloader.Oros ax narin buteesen ed.

http://rapidshare.com/files/342184798/USD.rar

Мэндчилгээ

2009-12-30T20:15:00.000-08:00

Захиалгын программ хангамж.

2009-12-14T17:38:00.000-08:00

Блог уншигчдын зүгээс программ хангамжуудыг олж өгөхийг хүссэн хүсэлт нилээд ирж байгаа бөгөөд тэр болгонд нь мессенжрээр харьцах боломжгүй байна.Энэ сэдэвт та олохыг хүсч байгаа программынхаа нэрийг сэтгэгдэл байдлаар тодорхой оруулж байвал бид цаг алдахгүй чадлаараа туслах болно.

Солбицлын тогтолцоо ба газрын зургийн тусгаг

2009-12-01T01:58:00.000-08:00

Агуулга: Солбицлын тогтолцоо ба газрын зургийн тусгагийн талаарх товч ойлголт

Хэлбэр: Илтгэл

Хэл: Англи хэл

Татах холбоос: Энэ дээр дарна уу.

Газарзүйн программ-ARCGIS9.3

2009-11-16T01:33:00.000-08:00

Блог уншигчдын зүгээс газарзүйн программын талаар мэдээлэл байна уу.Гарын авлага байна уу гэж их асуулт ирэх юм аа.Тэхээр энд ARCGIS программын хамгийн сүүлийн хувилбарыг орууллаа.Хэрэгтэй гэж үзсэн нь татаад аваарай.Тэгээд доор нь коммент маягаар нийтэд ил тодоор ярилцсан нь дээр байх.Нэг асуудал олон хүнд зэрэг тулгарч болно шүү дээ.
http://rapidshare.com/files/269519172/AG93.rar.001.zip
http://rapidshare.com/files/269587117/AG93.rar.002.zip
http://rapidshare.com/files/269587489/AG93.rar.003.zip
http://rapidshare.com/files/269587337/AG93.rar.004.zip
http://rapidshare.com/files/269641144/AG93.rar.005.zip
http://rapidshare.com/files/269649064/AG93.rar.006.zip
http://rapidshare.com/files/269648975/AG93.rar.007.zip
http://rapidshare.com/files/269678423/AG93.rar.008.zip
http://rapidshare.com/files/269711522/AG93.rar.009.zip
http://rapidshare.com/files/269711378/AG93.rar.010.zip
http://rapidshare.com/files/269756959/AG93.rar.011.zip
http://rapidshare.com/files/269757051/AG93.rar.012.zip
http://rapidshare.com/files/269813063/AG93.rar.013.zip
http://rapidshare.com/files/269813196/AG93.rar.014.zip
http://rapidshare.com/files/269922993/AG93.rar.015.zip
http://rapidshare.com/files/269927095/AG93.rar.016.zip
http://rapidshare.com/files/269926921/AG93.rar.017.zip
http://rapidshare.com/files/269984936/AG93.rar.018.zip
http://rapidshare.com/files/269988428/AG93.rar.019.zip
http://rapidshare.com/files/269991357/AG93.rar.020.zip
http://rapidshare.com/files/270037796/AG93.rar.021.zip
http://rapidshare.com/files/270044860/AG93.rar.022.zip
http://rapidshare.com/files/270047398/AG93.rar.023.zip
http://rapidshare.com/files/270131071/AG93.rar.024.zip
http://rapidshare.com/files/270131387/AG93.rar.025.zip
http://rapidshare.com/files/270131149/AG93.rar.026.zip
http://rapidshare.com/files/270201738/AG93.rar.027.zip
http://rapidshare.com/files/270202016/AG93.rar.028.zip
http://rapidshare.com/files/270202102/AG93.rar.029.zip
http://rapidshare.com/files/270244212/AG93.rar.030.zip
http://rapidshare.com/files/270244505/AG93.rar.031.zip
http://rapidshare.com/files/270288241/AG93.rar.032.zip
http://rapidshare.com/files/270288037/AG93.rar.033.zip
http://rapidshare.com/files/270302756/AG93.rar.034.zip

Энд АRCGIS server edition байгаа.Манайд энэн дээр юм хийдэ, оролддог программистууд багагүй байдаг болтой.Ингээд Баясалд зориулж оруулав.Гого дээр оруулж бол үнэхээр амжихгүй ээ сорри.
http://rapidshare.com/files/380634943/ARCGIS_server.9.3.1.part01.rar
http://rapidshare.com/files/380634983/ARCGIS_server.9.3.1.part02.rar
http://rapidshare.com/files/380634979/ARCGIS_server.9.3.1.part03.rar
http://rapidshare.com/files/380643650/ARCGIS_server.9.3.1.part04.rar
http://rapidshare.com/files/380643684/ARCGIS_server.9.3.1.part05.rar
http://rapidshare.com/files/380643784/ARCGIS_server.9.3.1.part06.rar
http://rapidshare.com/files/380652739/ARCGIS_server.9.3.1.part07.rar
http://rapidshare.com/files/380653261/ARCGIS_server.9.3.1.part08.rar
http://rapidshare.com/files/380653516/ARCGIS_server.9.3.1.part09.rar
http://rapidshare.com/files/380663365/ARCGIS_server.9.3.1.part10.rar
http://rapidshare.com/files/380663550/ARCGIS_server.9.3.1.part11.rar
http://rapidshare.com/files/380663937/ARCGIS_server.9.3.1.part12.rar
http://rapidshare.com/files/380671709/ARCGIS_server.9.3.1.part13.rar
http://rapidshare.com/files/380671748/ARCGIS_server.9.3.1.part14.rar
http://rapidshare.com/files/380672318/ARCGIS_server.9.3.1.part15.rar
http://rapidshare.com/files/380679806/ARCGIS_server.9.3.1.part16.rar
http://rapidshare.com/files/380680089/ARCGIS_server.9.3.1.part17.rar
http://rapidshare.com/files/380680878/ARCGIS_server.9.3.1.part18.rar
http://rapidshare.com/files/380689057/ARCGIS_server.9.3.1.part19.rar
http://rapidshare.com/files/380689305/ARCGIS_server.9.3.1.part20.rar
http://rapidshare.com/files/380689652/ARCGIS_server.9.3.1.part21.rar
http://rapidshare.com/files/380697239/ARCGIS_server.9.3.1.part22.rar
http://rapidshare.com/files/380697543/ARCGIS_server.9.3.1.part23.rar
http://rapidshare.com/files/380697635/ARCGIS_server.9.3.1.part24.rar
http://rapidshare.com/files/380703929/ARCGIS_server.9.3.1.part25.rar
http://rapidshare.com/files/380704092/ARCGIS_server.9.3.1.part26.rar
http://rapidshare.com/files/380704092/ARCGIS_server.9.3.1.part26.rar

rar pass:www.geomongol.blogspot.com

Геодезийн тайлбар толь-лавлах 2009

2009-11-02T20:29:00.000-08:00

Эрхэм уншигчид та бүхэндээ геодезийн үг хэллэг ойлголтуудын талаар мэргэжлийн түвшинд эх хэл дээрээ гаргасан тайлбар толь бичгийг танилцуулахдаа баяртай байна.
Уг номын зохиогч нь манай салбарын ууган мэргэжилтнүүдийн нэг болох ГХБГЗЗ-н газрын мэргэжилтэн геодезийн зөвлөх инженер Б.Дэмбэрэл гуай билээ.
Ямар ч номыг зохиогчоос нь өөр хүн тайлбарлах нь илүүц биз.Гэхдээ миний хувьд ямар ч геодезийн инженерийн өврийн ном болохоор бүтээл болсон байсан.Ялангуяа оюутан сурагчдын хувьд ойлгоогүй хоцорсноо энэ номноос нөхчхөөр санагдсан шүү.
Ингээд зохиогчийн үгийг оруулав.
Геодези, байр зүй, зураг зүй, газар зохион байгуулалт, кадастрын мэргэжилтнүүд, газрын даамал нар болон шинжлэх ухаан, техник, боловсрол, хөдөө аж ахуйн их, дээд сургуулийн багш, оюутан, нийтийн хэрэгцээнд тайлбар толь-лавлахыг зориулсан болно.
Эрин зууны шинжлэх ухааны хөгжилтэй уялдан геодези, байр зүй, зураг зүйн салбарт төрөл бүрийн тоног төхөөрөмж, багаж хэрэгсэл, программ хангамж нэвтэрч, нийгмийн шинэ харилцаа-интернет өдөр дутмын амьдралд хэрэглэх болсон нь геодези, зураг зүйн шинжлэх ухааны тухай ойлголт шинэчлэгдэж, түүний нэр томъёоны санг ихээхэн нэмэгдүүлж байна.
Тайлбар толь-лавлахад орсон нэр томъёог Монгол үгсийн санд одоо хэрэглэж байгаагаар нь аль болох зурагтай тайлбарлалаа.
Энэ тайлбар толь- лавлахад геодези, байр зүй, зураг зүй, агаарын зураглал, геодезийн гравиметр, хиймэл дагуулын геодезийн хэмжилт, зураглалд өргөн хэрэглэгддэг 500 гаруй толгой үгийн тайлбарыг оруулсан болно.
Тайлбар толь-лавлахыг ашиглахдаа дараах зүйлийг анхаарна уу.
Үүнд:
1. Тайлбар толь-лавлахад орсон нэр томъёог цагаан толгойн үсгийн дарааллаар бичиж англи, орос хэл дээр хөрвүүлсэн.
2. Нэрийг ганц тоон дээр бичсэн боловч зарим тохиолдолд олон тоон дээр эрэх хэрэгтэй. Энэ нь нэг үгний олон утга, хэрэглээг тайлбарлахад чиглэгдсэн юм.
3. Зарим нэрийн тайлбар дунд орсон үгийн тайлбарыг, жишээ нь агаарын байр зүй доторх фотограмметрийн, агаарын байр зүйн зураглал доторх дүрс хэмжигч г.м. тухайн үгийн тайлбараас дэлгэрэнгүй авч болно.
Эрхэм Та тайлбар толь-лавлахыг боловсронгуй болгох, сайжруулахад үнэтэй санал, зөвлөмж, шүүмжлэлээ demberel_2003@yahoo.com хаягаар ирүүлнэ гэдэгт зохиогч би найдаж байна.
Тайлбар толь-лавлахыг бүтээхэд мэргэжлийн туслалцаа үзүүлсэн доктор, профессор Ж. Алтанцэцэг, геодезийн инженер Д. Мөнхцэцэг, Э. Баярмаа, аэрофотогеодезийн инженер Ц. Дашзэвгэ нарт талархал илэрхийлье.
Зохиогч
1.
Абцисс - Жишээ болгож үзнэ үү...
Агаарын байр зүйн зураглал
Алтан гадас од
Альмукантарат
Анхдагч босоогийн огтлолын махианы радиус
2.
Байр зүйн дэвсгэр зураг
Байр зүйн зургийн хуваалга ба нэрлэвэр
Байрлал тодорхойлох систем
3.
GPS –ийн хэрэглээ
GPS суурин станц
4.
Газар зүйн атлас
Газарзүйн мэдээллийн систем
Ганзены бодлого
Голдоч Гринвичийн
5.
Кадастрын зураглал
Кадастрын зураг
Картограмм
Квазигеоид
............
............
347.
Сансрын геодезийн цогцолбор систем
Синусын шугам
Солбицол
Солбицол WGS-84
415.
Тусгаг хуурмаг цилиндр
Тусгагийн гажлын шулуун
Түвшний гадаргуу
Тэг (МО) байр
Тэмдэгт геодезийн
Тэмдэгтийн өндөр
514.
Эрхэсийн хэлбийлт одон орны
Эрхэсийн цэх мандал
Эфемерид

Санал асуулга:

2009-10-27T03:26:00.000-07:00

Таны санал бидэнд үнэтэй

Дуудах нэрийг аав ээж өгдөг.Дуурсах алдрыг....

2009-10-27T01:54:00.000-07:00

Энэ одонг анх 1926 оноос эхлэн олгож эхэлсэн бөгөөд анх “Бичгийн гавъяаны одон”, “Аж үйлдвэрийн гавъяаны одон” гэж байсныг “Хөдөлмөрийн гавъяаны улаан тугийн одон” гэж шинэчлэн баталж 1927 онд Засгийн газрын ерөнхий сайд Б.Цэрэндорж, Улсын бага хурлын тэргүүлэгч Д.Лосол нарыг анх шагнаж байжээ.Манай геодезийн тухай блогт юу бичээд байна гэж уншигчид гайхах нь магад. Геодезийн салбарт миний л олж сонссоноор Рагчаа гуай гавъяат цол хүртсэнээс өөр хүн ийм тавцанд хүрч байгаагүй гэв. Яагаад гэвэл энэ нь миний бодлоор геодезийн шинжлэх ухаан монголд хөгжиж геодезийн ач тусыг хүмүүс таньж мэдэж эхэлсэн гэдэг утгаараа манай салбар шинэ залуу салбар болхоороо л тэр.
Хийсэн бүтээснээ төрдөө үнэлүүлэх нь улсынхаа түүхэнд нэрээ мөнхөлж буй том гавьяа. Улс орныхоо нүүр царайг тодорхойлдог барилгын салбарынхны бүтээн байгуулах их үйлсийг үнэлж, Монгол Улсын Ерөнхийлөгч зарлиг гарган дараах хүмүүсийг шагнажээ. Ерөнхийлөгчийнхөө зарлигийн дагуу ЗТБХБ-ын сайд Х.Баттулга салбарынхаа төлөө хийсэн юмтай, хэлэх үгтэй эдгээр хүнд шагналыг нь гардуулж өгсөн юм.Хөдөлмөрийн гавьяаны улаан тугийн одонгоор Газрын харилцаа, геодези, зураг зүйн хэлтсийн мэргэжилтэн Б.Дэмбэрэл, Барилга, архитектур корпорацийн эрдэм шинжилгээний дэд ажилтан П.Даваадорж, тус газрын баталгаажуулалтын шинжээч Ж.Янжмаа, Монголын архитекторуудын эвлэлийн ерөнхийлөгч Батхуягийн Батжав нар энгэрээ мялаалгасан юм.
Харин хөдөлмөрийн хүндэт медалиар Газрын харилцаа, геодези, зураг зүйн газрын мэргэжилтэн Ч.Цэцэгийг шагнав.
www.gogo.mn
Манай геодезийн ШУ-ны салбарын төлөө амьдрал хөдөлмөрөө зориулж яваа ГХБГЗЗүйн газрын ахлах мэргэжилтэн Б.Дэмбэрэл гуайдаа манай Geomongol team-н өмнөөс баяр хүргэж цаашдын ажил хөдөлмөрт нь өндөр амжилт хүсээд энх тунх байж бидэндээ үргэлж зааж сургаж, мэдлэг туршлагаа харамгүй түгээж байхыг хүсэн ерөөе. Geomongol team
мөн бусад гавъяатнууддаа ч гэсэн баяр хүргье.

Даахгүй нохой булуу хураана.

2009-10-15T23:51:00.000-07:00

Хэхэ.Хэтэрхий болох юм шиг санаснаас том л юм эхлүүлжээ.МоnGeoCalc v1.0 гаргах гэж эхэлсэн төсөл маань их л юм болж байна.Их ч зүйлийг сануулж шинээр мэдүүлж байна.Чадахгүй зүйл ч гарч байна энэ бүхнийг үзсэний эцэст бид уг программаа гаргах нь хууль юм даа.
Ингээд төслийн явцийг үнэн шударгаар танилцуулж байна.

Бид энэ ажлыг анх 3лаа хийнэ гэж ярилцсан байгаа.Явцын дунд багийн нэг гишүүн сураггүй болсон 2 дахь гишүүн маань help цэсний орчуулгыг хийнэ гэж ярилцсан байгаа.Үндсэн кодыг би бичиж байгаа боловч энэ хийх ажил их байна.Ганц хүнд ахдмаарТа 2 минь хаан явна вэ.
Өөрийн хийж байгаа ажлаа л танилцуулъя.
Код бичих ажил 70 хувь буюу
Хийгдсэн
1.Солбицлын систем, проекц, датум, хөрвүүлэлтийн параметр хэрэглэгч өөрөө нэмэх ажлын кодууд үндсэндээ дууссан

2.Бааз буюу нэмэлт өгөгдлийг хадгалах талбараар MSAccess-г сонгосон бөгөөд холболтийн программчлал дууссан
3.Хэрэглэгчийн интерфэйс тал дээр эхэндээ их гоё загвар гаргасан боловч хэт ачаалал өгч байгаагаас хасаж энгийн хэлбэрт оруулж дууссан.
4.Хөрвүүлэлт хийх ажлаас:газарзүй,геодези,геоцентр буюу зурагзүйн проекцод хамаарахгүй эллипсойд дээрхи солбицлын системүүдийн хооронд хөрвүүлэлт хийх кодууд дууссан.
Хийгдэж байгаа
1.Оронгын нарийвчлалыг хэрэглэгчийн сонгосон утгаар харуулах ажил хийгдэж байна
2.Геодезийн шууд урвуу бодлогын код бичигдэж байна
3.Улсын ажил явж байна.ХАХАХА
Хийх ажил
1.Проекцод хөрвүүлэлт хийхэд ашигладаг зурагзүйн томъёоны програмчлал огт хийгдээгүй
2.Монгол улсад хэрэглэх проекцийн судалгаа бүрэн хийгдээгүй.Энэ дээр нэмэлт хийхэд ер нь өөр улсад ашигладаг тэр олон проекцийг оруулах албагүй гэж үзэж байгаа бүгд өөр өөр код болох учраас хэтэрхий том болчвол би өөрөө дотор нь төөрнө.
3.Проекцоос проекц руу хөрвүүлэхэд ямар арга хэрэглэхээ огт шийдээгүй(огт судлаагүй)

Mon Geodetic Problem 1.0

2009-10-09T03:40:00.000-07:00

Энэхүү жижиг хэмжээний програм хангамж нь миний Бакалаврын дипломын ажлын сэдвийн хүрээнд бичсэн анхны програм хангамж юм. Анхны удааных тул мэргэжлийн түвшинд болж чадаагүй байх. Гэхдээ цаашид улам илүү сайжруулах тал дээр ажиллаж байгаа.

Зурган дээр үзүүлсэнчлэн энэхүү програм нь геодезийн 3 энгийн бодлогыг бодох зориулалтай.

Зөвхөн геодезийн бодлогыг Гаусс-Крюгерийн тэгш өнцгийн солбицлын тогтолцоод тодорхойлж чадна.
Дараах холбоосыг ашиглан татаж авч үзээрэй. Тэгээд өөрийн санал дүгнэлтээ Comment хэлбэрээр эсвэл GeoMongol Team--ийн гишүүдийн хаягаар үлдээгээрэй.

http://www.mediafire.com/file/n1zghmzolzk/Mon%20Geodetic%20Problem%201.0.exe

ШУТИС-н минь 50жил

2009-10-04T19:54:00.000-07:00

Эрдмийн уурхай болсон сургуулийнхаа үе үеийн төгсөгчидөө болон багш оюутанууддаа сурлага хөдөлмөрийн өндөр амжилт хүсээд ШУТИС-н 50 жилийн ойн баярын мэндийг та бүхэндээ дэвшүүлье.

Ингээд ШУТИС-н талаар Баярмаа гишүүн шигээ маш товчхон түүх...

Манай улс эх орондоо инженер техникийн ажилтан бэлтгэж эхлэх зорилгоор тухайн үеийн МУИС-ийн бүрэлдэхүүнд 1959 оноос Аж үйлдвэрийн эдийн засаг, Барилгын инженерийн мэргэжилтэн бэлтгэж эхэлснээр өнөөгийн ШУТИС-ийн үндэс суурь тавигдаж байсан түүхтэй.

Аливаа улс орны хөгжил дэвшилтэд оюуны үнэтэй хувь нэмэр оруулдаг тэргүүлэх салбарын нэг нь техник технологи болон инженерийн салбар яах аргагүй мөн билээ. Тэгвэл энэхүү салбарын боловсон хүчнийг бэлтгэн гаргадаг боловсролын цорын ганц тэргүүлэх салбар ийнхүү 50 жилийг ардаа үджээ.

ШУТИС нь 50 жилийн хугацаанд Монгол улсынхаа бүх салбарт шинэ техник технологи, шинжлэх ухааны бүтээлч ажил, судалгаа шинжилгээг асар олноор хийж улсынхаа хөгжилд оюуны үнэтэй хувь нэмэр оруулсан цаашид оруулах ч ёстой оюуны томоохон уурхай.

Өдгөө ШУТИС нь 17 бүрэлдэхүүн сургууль, 40 гаруй эрдэм шинжилгээний төв, 20 мянган оюутантай байна. Багшлах боловсон хүчнээс шинжлэх ухааны доктор 27, доктор (Ph.D) 227, профессор 78, дэд профессор 105 гэх мэт эрдмийн зэрэг цолтой 800 гаруй багш нар эрдэм мэдлэгийг түгээж байна.

Миний төөрөгдөл
Би 10 жилд байхдаа ТИС(техникийн их сургууль) гэдэг сургуульд орно гэж их л мөрөөддөг байж билээ тэгтэл хувиараа амлаж байхад баахан ШУТИС(Шинжлэх ухаан технологийн их сургууль) гэсэн сургууль байгаад байдаг би ТИС-ээ авч чадахгүйндээ тийм л ховор сургууль байсан юм байхдаа гээд л гайхаад зогсож байтал нэрээ ингэж сольсон гэж багшаасаа дуулж билээ.Хэхэ.Мэдээллийн хоцрогдолд өртсөн байжээ хөөрхий...

Тусгагийн тухай товчхон ойлголт

2009-09-24T23:44:00.000-07:00

Манай Дэлхийн гадаргуу математикийн томъёогоор илэрхийлэгдэх боломжгүй, зөв биш хэлбэртэй билээ. Нарийвчлал сайтай газрын зураг бүтээхийн тулд энэхүү Дэлхийн зөв биш гадаргууг эллипсоид эсвэл бөмбөрцгөн гадаргуугаар төлөөлүүлэн авч үздэг. Эдгээр гадаргуунууд нь улмаар циллиндр, конус, хавтгай гэсэн гурван төрлийн тусгагийн тусламжтайгаар хавтгай дээр буудаг байна. (Зураг 1).

Референс гадаргуу

Байрлалыг нарийвчлалтай хэмжихийн тулд сонгосон эллидсоид нь тухайн орон нутгийн хэмжээнд хамгийн сайн тохирч байх хэрэгтэй. Улс орон бүр өөрийн газар нутагт тохирох референс эллидсоидуудыг /horizontal datum, geodetic datum/ гарган авсан байдаг ч өнөө үед улс орнууд ITRF, WGS84 гэсэн дэлхийн нийтийн датум руу шилжиж байна.

Газрын зургийн тусгаг
Газрын зургийг тусгаг гэдэг нь Дэлхийн гадаргыг хавтгайд шилжүүлэх арга юм. Өөрөөр хэлбэл Дэлхийн гадарга дээрх газар зүйн солбицлоор илэрхийлэгдэх цэг бүр хавтгайн солбицлын систем /х, у/ рүү тусгагийн тусламжтайгаар хөрвүүлэгдэж байна гэсэн үг юм.

Өндөр нарийвчлал хангасан болон тодорхой зорилгод хамгийн тохирсон газрын зураг бүтээх зорилгоор олон төрлийн тусгагууд зохиогдсон байдаг. Газрын зургийн хамгийн түгээмэл тусгагууд нь Universal Transverse Mercator (UTM), Хөндлөн Меркатор буюу Гаусс-Крюгер (Transverse Mercator )-ийн ижил зайт цилиндр болон конус тусгал; Ламбертийн азимут, конус, цилиндр тусгал гэх мэт., Зургийн тусгал нь геометр гадаргуугаасаа хамааран цилиндр, конус, азимут тусгал гэж гурав ангилагддаг.

Цаашлаад зургийн тусгагууд нь газрын зурагт үүсэх гажилтаасаа хамааран ижил талбайт (equal-area, equivalent), тэнцүү зайт (equidistant) , тэнцүү өнцөгт (conformal) гэж хуваагдана. Ижил талбайт тусгагт талбайн гажилт гардаггүй байхад тэнцүү зайт тусгагт тодорхой чиглэлд хоёр цэгийн хоорондох зай хавтгайд алдаагүй бууна. Харин тэнцүү өнцөгт тусгалд өнцөгийн гажилт гарахгүй.

Солбицлын систем
Ихэнх орнууд өөрийн орон нутагт тохирсон солбицлын тогтолцоог тодорхойлсон байдаг. Тодорхой тусгагийн тусламжтайгаар эдгээр хоёр хэмжээст хавтгайн солбицлын системүүдийг гарган авч болно. Most countries have defined their own local map coordinate system. Жишээлбэл Голланд улс Rijksdriehoekstelsel (RD) гэж нэрлэгдэх өөрийн гэсэн солбицлын тогтолцоог хэрэглэдэг. Энэхүү тогтолцоо нь тус орны голд төвтэй стереографик азимут тусгал дээр үндэслэгдсэн бөгөөд референс гадаргуугаар Бесселийн эллипсоидыг (Amersfoort datum) хэрэглэдэг байна.

Эх сурвалж: ITC-ийн вебсайтаас орчуулан нийтлэв.

Үг үсэг утга найруулгын алдаатай байвал хүлцэл өчье. Энэ мэтээр үргэлжлэл бий....

last edited by Sumiya

Үндэсний Газрын Мэдээллийн Систем (NLIS)

2009-09-16T03:29:00.000-07:00

MoNLIS гэж юу вэ?
MoNLIS гэдэг нь (Mongolian National Land Information System)-н товчлол буюу Монголын Үндэсний Газрын Мэдээллийн Систем гэсэн үг юм. Уг систем нь хоорондоо харилцан хамааралтай доорхи
1. Хэрэглэгчийн менежмент
2. Хууль эрх зүйн баримт бичиг
3. Өргөдлийн менежмент
4. Тоон архив
5. Газрын улсын бүртгэл
6. Зургийн сан
7. Газрын төлбөр
8. Газрын үнэлгээ
9. Газрын татвар
10. Хянан баталгаа
гэсэн 10н модулиас бүрдэх бөгөөд тус бүрдээ харгалзах форумтай. Ажиллах зарчим нь энгийн ойлгомжтой, монгол англи хэл дээр хийгдсэн боловч модуль бүр харилцан адилгүй тул энд газрын харилцааны мэргэжилтны ажил үүргийн ялгаа, ажиллах чиглэл, түүнтэй холбоотой хандах булан (форум) өөр өөр байна. NLIS нь web- д суурилагдсан зөвхөн интернет орчинд ажиллах боломжтой.
NLIS-д super admin, system admin эрхтэй хэрэглэгч нэвтрэх бөгөөд System admin мэдээллийн нэгдмэл санд мэдээлэл оруулах, засварлах, гаргах эрхтэй төдийгүй дотоод сүлжээний программ ашиглан хоорондоо харилцан холбоотой ажиллах боломжтой. Өөрөөр хэлбэл бүх аймаг нийслэл,сум дүүргийн газрын албадууд, агентлаг нь иргэд аж ахуй нэгжид үйлчлэхдээ уг системээр мэдээллийн сантай ажиллана.
Super admin гэдэг нь товчхондоо Server-тэй ажиллах ба system admin- ныг хянан шалгах мэдээллийн нэгдсэн санг хамгаалах үүрэгтэй юм.
Цаашид уг систем нь үндэсний хэмжээний том сан болж газартай холбоотой бүх мэдээлэл тоон хэлбэрт орж ашиглагдана гэсэн үг юм. Одоо бид юуны өмнө нэгэнт үүсгэсэн мэдээллийн сан дахь бүх мэдээллээ уг системдээ оруулах хэрэгтэй болж байна. Үүний тулд хөрвүүлэлтийн программ зохиосон байна. Үүнд:
• Project Tool - Системийн хөрвүүлэлт (WGS_84_UTM) хийх
• Topology Tool – Топологийн алдааг илрүүлж засварлах
• Text Data Connection – Текстен өгөдлийг шилжүүлэх,засварлах
• Data Migration &NLIS – Хөрвүүлэлтийн хэрэгслүүр (бэлэн болсон өгөгдлийг)
tools байна.
Дээрх tools дангаараа болон ArcGIS-тай хамт ажиллах боломжтой гэнэ.

Геодезийн инженерүүдийн толгойн өвчин

2009-09-14T02:22:00.000-07:00

Миний бие өөрөө геодезийн ажлаар хөдөө болон барилга, авто замын ажил хийж явахад яаралтай хэмжилт хийх,боловсруулах,үр дүнг гарган авах,дүгнэлт хийж цааш нь мэдэгдэх зэрэг хойшлуулшгүй тохиолдол олонтаа гардаг байсан бөгөөд тийн явж байхад мэдэхгүй мартсан зүйлээ огт үзээгүй мэтээр санаж санал зөрөлдөх тохиолдол ганц биш удаа гарч явсан билээ.Ингээд өөрт тохиолддог байсан хачирхалтай болон хөгтэй тохиолдлуудаа бодож байснаа геодезийн инженерүүдэд тудгардаг зарим нэгэн энгийн бэрхшээлүүдийн талаар геодезийн инженер болох гэж яваа дүү нэгэнд сургамж болох, энэ бүхнийг үзээд өнгөрүүлсэн ахмад нэгэнд үзэж туулсан хөгтэй явдлуудаа санан дурсаж бидэндээ зөвөлгөө өгч байх булан болгон энэхүү мэдээгээ нийтэлж байна. Хүн хариуцсан ажлынхаа талаар бүхнийг мэдэж байх албагүй шүү дээ.Харин бэрхшээл тохиолдох үед яаж хийхийг нь сэтгэж чаддаг байвал болоо гэж би боддог.Чухам ингэж л хүнд туршлага суудаг юм болов уу даа.

Өөртөө хамгийн элбэг тохиолддог байсан бас ч гүй толгой эргүүлсэн асуудлуудыг өвчин,илрэх шинж, хэрэглэх эм,түр аргацаах буюу өвчин намдаах гэсэн хошиг байдлаар зүйрлэн бичлээ.Уншигч таны толгой гэсэн ч хаа нэгтэй өвдөж байсан бол эмнэсэн тухайгаа бичээрэй бидэнд сонин байх болно.Гэхдээ та бүхэн шийдэгдээгүй онолын асуудал биш харин өөрөөс хамаарах толгой эргүүлсэн асуудлуудыг бичнэ үү...
1.Өвчин-Солбицлын системүүдийн хоорондын хөрвүүлэлт
Газарзүйн солбицлыг>>Геодезийн солбицол>>Хавтгайн Тэгш өнцгийн солбицол
Геодезийн солбицол>>Газарзүйн солбицлыг>>Хавтгайн Тэгш өнцгийн солбицол
Хавтгайн Тэгш өнцгийн солбицол>>Геодезийн солбицол>>Газарзүйн солбицлыг

Илрэх шинж тэмдэг:
Солбицлууд бусад солбицлуудтай нь харьцуулахад алдаатай гарах, орон алдаатай тоо гарах, хэмжих нэгж зөрөх

Урьдчилан сэргийлэх:
Хөрвүүлэлтийн томъёог цээжээр мэддэг байх.

Өвчин намдаах:
Ceocalc-Энэ нь монголын эмийн сангуудаар тархаад байгаа хамгийн сайн эм юм.
Координатаа бичиж өгөөд DATUM этрээ сонгоод ЭНТЭР дархад өвчин намдах болно.

http://www.4shared.com/file/65551642/6bd30569/geocalc.html?s=1

2.Өвчин-Багажныхаа тохируулга алдах

Илрэх шинж тэмдэг: Хэмжилт нүдэн баримжаанаас зөрөх, өнцөг битүүрэхэд алдаа гарах, зөвшөөрөгдөх алдаанаас хэтрэх гэх мэт

Урьдчилан сэргийлэх:
Өөртөө байнга бүдүүн тэвнэ, отверк, хуйлмал метр зэрэг аргаа барсан үед гараараа хэмжих багажыг авч явах

Өвчин намдаах:
Энэ нь эдгэрэхгүй өвчин биш ээ.Гэхдээ одоо үед электрон багажнууд болсон болохоор нарийн төвөгтэй хавтангуудыг оролдсоны оронд багажны лабориторид үзүүлсэн нь дээр бас сар бүр хяналт шалгалтанд орж байх.

Крассовскийн эллипсоидын үүсэл...

2009-09-14T01:46:00.000-07:00

Крассовскийн референци эллипсоид нь монгол орны геодезийн шинжлэх ухаантай салшгүй холбоотой бөгөөд өдгөө хүртэл геодезийн ажлуудын үндэс суурь нь болон хэрэглэгдсээр л байна.Энэхүү Орос,Монгол улсуудын газрын гадаргын бодит хэлбэрт хамгийн их ойртсон дэлхийн математик загвар болох референци эллипсоидыг мэдэхгүй хүн байхгүй ч түүнийг хэрхэн гарган авсан талаархи баримтыг мэдэх хүн ховор болов уу. Ингээд Крассовскийн референци эллипсоидын талаархи түүхийэ баримт материалыг оруулахаар шийдлээ.

Салбарынхаа түүхийг мэдэхгүй хүмүүс ойд тойрсон олон сармагчин лугаа адил хи хи...

Профөссор Ф.Н. Красовсий 19ЗО-аад оны үед хийсэн триангуляцийн сулжээний боловсруулалтын үр дүнгээр Бесселя-ийн эллипсоидийн их хагас тэнхлэг нь 850м-ийн алдаатай гарснаас ОХУ-ын нутаг дэвсгэрийн хувьд тохирохгүй болох нь тогтоогдсон ба энэ үеэс эхлэн оросын нутагт тохирсон референци эллипсоид гарган авах ажлыг хийж эхэлсэн бөгөөд энэ ажлын дагуу Эрдэмтэн нэрт геодезист Профөссор Ф.Н. Красовсий шинжлэх ухааны нүсэр их хөдөлмөрийн үр дүнд градусын хэмжилтүүдэд тулгуурлан эллипсоидийн хэмжээсүүдийг тодорхойлох ажлыг эхлэн арван жил үргэлжилсний эцэст ОХУ-ын нутаг дэвсгэрт хамгийн дөхүүтэй тохирох шинэ хэмжигдэхүүнийг триангуляцийн сулжээний тэгшитгэн бодолтонд ашиглуулахаар гаргаж өгсөн. Дээрхи ажлын үр дүнгүүдийг
шинжлэх ухаан үйлдвэрлэлийн хүрээнд олон талаас нь авч хэлэлцэж 1946-оны 4-р сарын 7-ны тэр үеийн СССР-ийн сайд нарын зөвлөлийн тогтоолоор эллипсоидийн параметрүүдийг баталж Красовскийн нэрийг олгожээ.
Туйлын шахагч : а 1: 298.З Оросын нутаг дэвсгэрийн хувьд 40000 км орчим үргэлжлэх градусын хэмжилтийн үр дүнг ашигласан. Градусын хэмжилтийн тэгшитгэлийг зохиохдоо талбайн аргыг хэрэглэсэн. Энэ үедээ геоидийн давалгааг урьдчилан тэгшитгэхийн тулд гравиметрийн зураглалын үр дүнг ашигласан.
Судалгаанаас үзвэл Красовскийн эллипсоидийн их хагас тэнхлэг нь ойролцоогоор 60м-ийн алдаатай байна. 1942-194З онд гөодезийн эхлэл цэгийг тогтоох ажлыг явуулсан. ЗХУ-д гүйцэтгэсэн градусын хэмжилтээс Пулковийн одон орны тойрог замын төвийг эхлэл цэг болгон авч түүний уртраг, өргөрөг , азимут -ийг тодорхойлсон. Энэ асуудлыг ЗХУ-ын зөвхөн триангуляцийн сулжээний матөриалуудыг ашигласан. Түүнээс гадна шалгалтын зорилгоор өөр замаар гөодезийн эхлэл өгөгдлийг тодорхойлохын тулд ЗХУ-ын төвийн районуудад тусгай сонгож авсан цэгүүд дээр өндөр нарийвчлалын астрономийн тодорхойлолтыг гүйцэтгэсэн. Гравиметрийн өгөгдлөөр эгц босоо шугамын хазайлтыг найдвартай тодорхойлохын тулд эдгээр цэгүүдийн орчинд гравиметрийн өтгөрүүлэлтийн
зураглал гүйцэтгэсэн. Дээрхи цэгүүдийн астрономийн солбицлууд ба азимутад гравиметрийн өгөгдлөөр засвар оруулсан. Дээрхи замаар гарган авсан гөодезийн
солбицлуудыг Пулковоос дамжуулсан солбицлуудтай харьцуулсан нь зохих үр дүнгээ өгсөн. Гөодезийн эхлэл өгөгдлийг тодорхойлох аргыг ОХУ-д анх удаа хэрэглэсэн. Ийнхүү Красовскийн эллипсоидийн хэмжээсүүдийг тодорхойлсон онцлогууд нь :
1.Эллипсоидийн хэмжээсүүд ба гөодезийн эхлэл өгөгдлийг салангид
тодорхойлсон.
2.Астрономи-геодезийн талбайн аргыг хэрэглэсэн.
З .Эллипсоидийн хэмжээсүүдийг өөр хоорондоо холбоогүй астрономи-гөдезийн сүлжээнээс гаргаж авсан. Геодезийн эхлэл өгөгдлийг ЗХУ-ын триангуляцын сулжээний өгөгдлөөр тодорхойлсон.
4. Астрономи-геодезийн солбицлуудад эгц босоо шулууны хазайлтын засвар
оруулахдаа гравиметрийн матөриалуудыг ашигласан байна.

Жич: Энэхүү материал нь өөрийн бэлдсэн материал биш бөгөөд Зохиогчийн эрхийг хүнтэдгэн Нэрийг дурьдах ёстой боловч миний бие санахгүй байна.Иймд хаа нэгтэйгээс зохиогч нь уншиж байвал уучлаарай.

Ер нь...

2009-08-19T17:53:00.000-07:00

Бөөн л ном,лекц, лабораторийн ажлууд,реферат,эрдэм шинжилгээний бүтээлүүд байна.Алинаас нь оруулахаа мэдэхгүйнээ.Хэрэгтэй нэг нь хэлээд авдаг юм байлгүй дээ.
Коммент үлдээгээд авч болно.

Инженер геодезийн ном

2009-08-19T17:25:00.000-07:00

За ер нь геодезийн бүх л ном он нь хуучин ч гэсэн агуулга нь одоо хүртэл хэвээрэй байгаа гэж боддог шүү.Инженерийн шинжлэх ухаан бол ашигт малтмалын хууль биш шүү дээ ккк.

1.

Зохиогчид: И.Ф. Куштин, В.И. Куштин

Огноо: 2002
Хуудас: 416
ISBN: 5-222-02134-3
Формат: DJVU
Хэмжээ: 5,2 Мб
За нилээн сүүлийн үеийнх гэж хэлж болохоор ном байна.

Изложены общие сведения по геодезии, топографии, теории ошибок измерений, вопросы использования инженерно-геодезических работ в строительстве. Описаны методы разбивочных работ, геодезического обеспечения строительства гражданских и промышленных зданий, линейных сооружений, вопросы наблюдения за деформациями сооружений, геодезического обеспечения кадастра. Дан раздел геодезического использования спутниковых технологий.
Для студентов строительных специальностей вузов. Может быть использован студентами геодезических специальностей вузов, студентами техникумов, колледжей и работниками геодезического производства.

Татах:
За нэг уншигчийн шаргуу хүсэлтээр rapidshare орууллаа.

http://rapidshare.com/files/380680980/_._._________._.______.____________________.pdf

Дээд геодези

2009-08-19T17:03:00.000-07:00

Биднийн нөхөд бүгд л орос номоор бойжсон байгаа.Гэхдээ нэг үеээ бодоход арай л монгол сурах бичгүүд илүү гарсан.90-д оноос өмнө бол ч мэдэхгүй ээ хэхэ.За за олон юм нуршилгүй зөвлөлтийн ахан дүүсийн туурвиж байгаа орчин үеийн ном сурах бичгүүдээс хүргэе гэж бодлоо.

Бидний үздэг байсан(Төмрөө багшаас гуйж канонодоод л)
Дээд Геодезийн ном...

Авто:Закатов.П.С
Огноо: 1976 он
Хуудас: 511
Хэмжээ: 24.4мв
Формат: PDF

линк засагдсан.

http://rapidshare.com/files/380680978/____________________.pdf

Төмөрбат багшийн ярилцлага

2009-08-15T20:35:00.000-07:00

С.Төмөрбат: Геодезийн шинэ сүлжээгээр нарийвчлал 20 дахин сайжирсан
Дэлхийн банкны Засаглалыг дэмжих төслийн хүрээнд кадастрын бүртгэлийг компьютержүүлэх, ингэснээр хүний оролцоог багасгах зорилгоор Ашигт малтмалын Хэрэг эрхлэх газрын Геологи, уул уурхайн кадастрын албанд төсөл хэрэгжүүлээд багагүй хугацаа өнгөрчээ.

Энэ хүрээнд шаардлагатай техник ажлуудыг гүйцэтгээд байгаагийн нэг нь геодезийн сүлжээний шинэчлэл юм.Дээрх төслийн захиалгаар "Мон Мэт инженер" компани Монгол Улсад 1942 оноос хойш мөрдөж ирсэн геодезийн сүлжээг олон улсад хэрэглэдэг IPRF сүлжээ рүү хөрвүүлэх алгоритмийг боловсруулсан байна.

Энэ талаар "Мон мэт инженер" компанийн захирал, Монгол Улсын зөвлөх инженер С.Төмөрбаттай ярилцлаа.
Өнөөдрийг хүртэл бид газрын харилцаа, зураг зүйн салбарт Оросын техник, технологийг хэрэглэсээр иржээ. Гэтэл орчин үед технологийн дэвшил маш хурдтай хувьсан өөрчлөгдсөөр байна. Уул уурхайн салбар эрчимтэй хөгжиж байгаа энэ үед газрын харилцааг олон улсын жишигт нийцүүлэх шаардлагатай болсон гэж ойлголоо. Энэ ойлголт зөв үү?
-Манай улсад өнөөдрийг хүртэл мөрдөж байгаа кадастрын системийг 1940-өөд оны үед цэрэг, дайны зориулалтаар анх ЗХУ-ын тусламжаар нэвтрүүлсэн юм. Үүнийг шинэчлэх, өдгөө олон улсад хэрэглэж байгаа шинэ сүлжээг нэвтрүүлэх талаар бид олон жилийн турш ярьж ирсэн.
Орчин үеийн шинэ техник, арга технологийн төвшинд ажиллая гэхэд хуучин арга технологиор хийсэн зураг зүйн ажил маань хоцрогдож, улмаар хүндрэл гарах болсон юм. Тэгэхээр олон улсын жишгийг дагаж, шинэ техник, технолог руу дэвшиж орох зайлшгүй шаардлага үүссэн. Харин энэхүү шинэ техник, технологийн дэвшилд хөл тавихын тулд өмнө нь тодорхой нөхцөлийг хангах хэрэгтэй болсон юм.

-Тэр тодорхой нөхцөл гэдэг нь юу вэ?
-1942 оны систем маань хоцрогдож байгаа ч түүнийг ашиглахгүй хаях арга бас үгүй юм. Өнгөрсөн жар, далан жилийн хугацаанд тэр системийг ашиглаж хийсэн ажил маш их байгаа. Тэгэхээр шинэ, хуучин хоёр системийг өөр хооронд нь хөрвүүлэх алгоритмийг гаргаж авах шаардлагатай болсон. Энэхүү хөрвүүлэх алгоритмийг гаргаж авахын тулд 1997 оноос хойш Геодез, зураг зүйн газраас дэс дараатай арга хэмжээ авсаар ирсэн л дээ. Тэр үед анх GPS технолог буюу сансрын хиймэл дагуулаас мэдээлэл авдаг технологиор Монголын геодезийн сүлжээг шинэчилье гэдэг асуудал тавигдсан. Гэвч улсын төсвийн боломжоос шалтгаалаад 70 гаруй цэгт шинэ сүлжээ байгуулсан. Түүнээс хойш Азийн хөгжлийн банкны хөнгөлөлтэй зээлээр бас төсөл хэрэгжүүлсэн. Энэ хүрээнд өмнө нь тавьсан сүлжээндээ тулгуурлаад бүх аймаг, нийт 310 сумын нутаг дэвсгэрт сүлжээ байгуулах ажлыг 4-5 үе шаттайгаар хэрэгжүүлсэн. Энэ бүх ажлыг хийж хэрэгжүүлэх явцад хуучин, шинэ системийн уялдаа холбоо зайлшгүй шаардлагатай нь харагдаад зогсохгүй энэхүү уялдаа холбоог бий болгох ажил хоцрогдож байгаа нь илүүтэй мэдрэгдсэн.

-Шинэ, хуучин системийн өөр хоорондын уялдаа холбоог бий болгох ажил хоцрогдож байсан гэлээ. Тэгэхээр одоо бол энэ уялдаа, холбоог бий болгох "орчуулгын хэл"-ийг бий болгоод байгаа юм байна. Энэ талаараа дэлгэрүүлэн тайлбарлаач.
-Тийм ээ. Үүнд хамгийн гол юм нь хөрвүүлэлтийн параметр. Нэг системээс нөгөө систем рүү шилжихийн тулд ямар төвшинд байна вэ гэдгээс шалтгаалаад 7-9 параметрийг гаргаж авах шаардлагатай болдог. Бид1997-1998 онд байгуулсан цэгүүдийг ашиглаад шинэ параметрүүдийг гаргаж аваад яваад байсан. Гэвч энэ явцад тэдгээрийг зоноор хийх үү, эсвэл хэсэгчилж хийх үү гэх зэрэг асуудал тулгарч эхэлсэн. Нэг үгээр бол хөрвүүлэлтийн параметр гаргаж авах асуудал нь шийдэгдэхгүй, нарийвчлалын шаардлага хангахгүй яваад байсан юм. Тэгэхээр энэхүү нарийвчлалыг сайжруулахын тулд Дэлхийн банкны Засаглалыг дэмжих төслийн хүрээнд АМГТХЭГ-ын захиалга, Газрын харилцаа, геодез, зураг зүйн газрын тодорхой оролцоотойгоор манай компани энэ ажлыг гүйцэтгэсэн юм.

-Та бүхний хийсэн хөрвүүлэлтийн алгоритмийн үр дүн нь юу вэ?
-Үүнийг хэрэгжүүлсэнээр 1942 оны систем болон олон улсад мөрдөгдөж байгаа IPRF cиcтемийг өөр хооронд нь хөрвүүлэх алгоритм программыг гаргаж авсан. Үр дүн, тайлангаа бид гаргаад байгаа. Өмнө нь хийгдээд байсан хэмжилтүүд Монголын зэлүүд зах хязгаар газар нутгийг орхигдуулсан, төв суурин газрыг зурагт оруулахад чиглэгдсэн байсан. Тэгээд шинэ алгоритмаар боловсруулаад зургийг нь гаргаж авах гэхээр Монголын бүх нутаг дэвсгэрийг жигд хамруулах хэрэгтэй болсон. Өөрөөр хэлбэл, зарим зах хязгаар газар нь орхигдчихоод байсан учраас дахиад шинээр 19 цэг дээр нийт найман полигон болгож хэмжилт хийсэн. Найман полигоноос хийсэн хэмжилтийнхээ үр дүнг боловсруулаад эцсийн байдлаар гаргахад хөрвүүлэлтийн параметрийн нарийвчлал нь 0.1-ээс 0.6 байгаа юм. Өөрөөр хэлбэл, 10-60 см-ийн нарийвчлалтайгаар дурын цэгийг хөрвүүлэх боломжтой болсон гэсэн үг.

-Энэ бүх ажлыг гүйцэтгэсэн аргачлал нэг их хялбар байгаагүй болов уу?
-Үүнийг гурван шатны дараалалтайгаар боловсруулсан. Юуны өмнө хуучин систем дээр байгаа цэгүүдийн координат болон шинэ системийн координат хоорондоо давхцаж байж хөрвүүлэлтийн параметрийг гаргаж авах бололцоо бүрддэг. Өөрөөр хэлбэл эхлээд уртраг, өргөргийн зөрүүгээр нэг гадаргуу үүсгээд дараа нь буюу хоёр дахь шатанд нь үүсгэсэн гадаргуугаа хамгийн бага алдаатай байх байдалд шилжүүлэн хөрвүүлсэн. Хамгийн сүүлд нь Монгол орны нийт нутаг дэвсгэрт байгаа бүх цэгүүдийн координатыг дурын цэг рүү хөрвүүлэх боломж бүрдүүлсэн. Ийм гурван үе шаттайгаар энэхүү алгоритмийг боловсруулсан юм.

-Та бидний яриад байгаа геодезийн сүлжээ гэж чухам ямар хэрэгтэй зүйл вэ гэдгийг манай уншигчдад энгийнээр тайлбарлаж өгөхгүй юү?
-Геодезийн сүлжээ гэж хэлээд байгаа энэ цэгүүдийг Монгол орны нутаг дэвсгэрт хийгддэг бүх газрын зураг, тэр дундаа геолог, уул уурхайд ашигладаг газрын зургийг гаргаж авахад ашигладаг юм. Өөрөөр хэлбэл тэр цэгүүд дээрээс хэмжилт хийж, хамгийн нарийвчлал сайтай зургуудыг гаргаж авдаг.
-Тэгэхээр 1942 оны сүлжээгээр хийсэн газрын зургуудыг шинэ систем рүү хөрвүүлж, нарийвчлалыг нь сайжруулж болно гэсэн үг үү?
-Тийм. Шинэ системд тулгуурлан хийсэн зургийг шаардлагатай тохиолдолд 1942 оны систем рүү хөрвүүлж болно. 1942 оны системээр хийсэн зүйлийг шаардлагатай бол энэхүү олон улсын систем рүү хөрвүүлж болно гэсэн үг.

-Энэ бүх ажлыг гүйцэтгэхэд хэчнээн мэргэжилтэн оролцож, хэдий хэрийн хугацаа зарцуулсан бэ?
-Хээрийн үйлдвэрлэлийн ажилд таван бригад гарсан. Нэг бригад гурван хүнтэй. Дээр нь удирдлагын төвшинд хорь гаруй хүн ажилласан. Дараа нь алгоритмыг боловсруулахад 5-6 мэргэжилтэн ажилласан гээд бодоход нийтдээ 30 гаруй хүний бүрэлдэхүүнтэйгээр жил гаруйн хугацаанд энэ ажлыг гүйцэтгэсэн.

-Зураг зүй, кадастрын бүртгэлд орчин үеийн шинэ системийг нэвтрүүлэх тохиолдолд техникийн талаас бэрхшээлгүй боллоо. Гэхдээ үүнийг ашиглахад бас эрх зүйн шинэ орчин шаардлагатай болох уу?
-Тийм. Энэ шинэ системийг зураг зүйн салбар, цаашлаад газрын харилцаан дахь өмчийн бүртгэлийг хөтлөхөд ашиглахад тодорхой эрх зүйн орчин шаардлагатай юм. Энэ асуудлаар Газрын харилцаа, геодези зураг зүйн газраас хуулийн төсөл бэлтгэж байгаа юм билээ. Засгийн газрын агентлагийн бүтцийг шийдвэрлэсний дараа уг асуудлыг ярих байх.

-Шинэ системийг мөрдөхөд эрх зүйн орчноос гадна өөр хүндрэл гарах уу. Өмнө нь хийсэн ажлуудыг дахин ашиглахад бол бэрхшээл үүсэхгүй гэж ойлголоо.
-Шинэ системд шилжлээ гэхэд 1942 оны системээр хийсэн ажлыг дахиж хийнэ гэдэг төвөгтэй. Тэгэхээр бидний гаргасан хөрвүүлгийн алгоримтээр хөрвүүлнэ л гэсэн үг. Нэгэнт хийчихсэн зүйлийг дахиж хийхгүйгээр, шинэ систем рүүгээ хөрвүүлэх боломжтой болж байгаа хэрэг юм. Шинэ системийн давуу тал нь гэвэл нарийвчлалын хувьд 20 дахин сайжирсан.

-Энэ ажлыг хийж гүйцэтгэхэд ямар бэрхшээл тулгарч байсан бэ?
-Техник, технологийн хувьд нэг их бэрхшээл байгаагүй. Хээрийн ажил л нэлээд төвөгтэй байсан. Хамгийн зах хязгаар, зэлүүд газраар явсан. Багаж, хэрэгсэл, техник, технологийн хувьд бэрхшээл байгаагүй. Бид гар GPS, сансрын хиймэл дагуулын мэдээлэл ашиглаж байсан. Хээрийн хэмжилтүүдийг тухай бүр нь хянаж, алдаа гарвал газар дээр нь засах нөхцөлийг ямагт бүрдүүлж байсан.
Монголын геодезийн сүлжээг шинэчлэх энэхүү ажилд Испанийн Мадридын Техникийн их сургуулийн геодез, зураг зүйн зөвлөх доктор Жуан Брэто Моринг зөвлөхөөр ажиллаж, гүйцэтгэлд үнэлгээ өгсөн байна. Геодезийн сүлжээг ийнхүү олон улсын жишигт нийцүүлэн шинэчилсэн нь кадастрын бүртгэлийг компьютержүүлэхэд маш чухал нөлөөтэй юм. Ингэснээр уул уурхай, ашигт малтмалын салбарт газрын бүртгэлийг боловсронгуй болгох, хүний оролцоо, хүнд суртлыг багасгах, улмаар хөрөнгө оруулалтыг татах зэрэг сайн талтай гэж мэргэжилтнүүд ярьж байна. Зөвхөн уул уурхайн салбарт төдийгүй байгаль орчин, хөдөө аж ахуй, хот төлөвлөлт зэрэг бусад салбарын кадастрт ч ашиглах боломжтой гэж Дэлхийн банкны Засаглалыг дэмжих төслийн "Уул уурхайн бүртгэл, кадастрын систем" төслийн олон улсын зөвлөх ноён Энрики Ортега Гиронес дүгнэсэн юм.

З.Боргилмаа

Хэрэглэгчийн интерфэйс

2009-08-12T23:45:00.000-07:00

За нэг иймэрхүү интерфэйстэй байхаар болж байна.Энэ дээр санаа оноо юу байна.Зөвлөөрэй.Бас юу нэмж тусгах хэрэгтэйг минь зөвлөнө үү.

Geodetic software developers

2009-08-12T23:00:00.000-07:00

Зиа хэдүүлээ Ж.Алимаа багшаар заалгасан програмчлалын жаахан мэдлэгээ ашиглан юм хийе гэж бодлоо юу хийх вэ гэхээр геодезид олон дахин давтагддаг бодолтыг хөнгөвчлөх эсхүл гадны ашигладаг жижиг программмыг монгол хэл дээрээ хийе гэж бодов.

Энэ миний бодол
Төсөл №1
Монгол geocalc:Монгол хэл дээр geocalc программыг гаргах.Доторхи үйлдлийг математик томъёог бид бүхэн нэгэнт мэдэх билээ.Ингэхээр энэ болох ажил гэж боджийн.
Төслийн дуусах хугацаа: Ажил эхэлснээс хойш 3 сар
Төслийн гишүүд: Би, Баярмаа, Золзаяа....нэмж хүн авна.
Хүрэх үр дүн: Монгол хэлтэй Geocalc программыг гаргах
Хамрах хүрээ: Солбицлын системийн хоорондох хөрвүүлэлт хийж ашигладаг бүх хэрэглэгчид
Ашиглах хэл: VB.net (visual basic 2005)

Энэ талаар санал бодлоо хуваалцана уу.

Зурагзүйн тухай

2009-07-30T06:58:00.000-07:00

- “Зураг зүй” гэдэг нь газрын гадаргын дүрс, байгаль зүй тогтол, нийгмийн үзэгдэл юмсын хоорондын харилцаа хамаарал, учир шалтгааныг шинжлэн дүгнэж, тэдгээрийн цаашдын хувьсал өөрчлөлтийн чиг хандлага, нийгэм эдийн засгийн хөгжлийн үзүүлэлтийг харуулсан тодорхой зориулалтын тусгал, масштаб бүхий газрын зураг атласыг тоон болон дүрслэлийн аргаар зохиож хэвлэх үйл ажиллагааг хэлнэ.

Зураг зүйн бүтээлүүдэд:
а. Газрын зураг
б. Глобус—Дэлхийн болон бусад гариг ертөнцийн зураг дүрслэлийг зураг зүйн тусгалын гажилтгүй, масштаб нь бүх чиглэлдээ тогтмол хэлбэрээр үзүүлсэн бөмбөрцөг загварыг хэлнэ.
г. Атлас—Нэгдсэн программаар зохиож, ном хэлбэрээр хэвлэн гаргасан, системчлэгдсэн газрын зургуудын цогц бүтээл юм.

Газрын зургийн үндсэн элементүүдэд:
1. Зураг зүйн дүрс
2. Зургийн тайлал
3. Газрын зургийн хүрээний чимэглэл зэрэг орно. Үүнээс:

Газрын зургийг агуулгаар нь
- Ерөнхий
- Сэдэвчилсэн
- Тусгай зориулалтын

Ерөнхий газрын зураг гэдэг нь газрын зургийн ланд шавтын үндсэн элементүүд ба түүнтэй холбоотой нийгмийн үзэгдлийг үзүүлнэ. Жишээлбэл: газрын гадарга, ус, ургамал гэх мэт.

Сэдэвчилсэн газрын зураг гэдэг нь янз бүрийн байгаль, нийгэм эдийн засгийн үйл явдал, тэдгээрийн хоорондын холбоо нэгдэл зэргийг үзүүлсэн томоохон хэмжээний зургуудыг хэлнэ. Сэдэвчилсэн газрын зургийг байгалийн, нийгмийн гэсэн хоёр бүлэгт хувааж үздэг.

Тусгай зориулалтын зураг гэж тодорхой асуудлыг шийдвэрлэх буюу хэсэг бүлэг хүмүүсийн эрхэлж буй үйл ажиллагаанд зориулсан зургийг хэлнэ. Эдгээр нь ихэвчлэн техникийн зориулалттай байна. Жишээ нь: техникийн зураг, инженерийн байгууламж, газар зохион байгуулалт, төлөвлөлт, нислэгийн зураг, кадастрын бүртгэлийн зургууд зэрэг орно.

Газрын зургийг масштабаар нь гурав ангилж үзнэ. Үүнд:
- 1:200 000 ба түүнээс жижиг масштабын зургуудыг жижиг масштабын зураг.
- 1:25 000 – 1:100 000-ны масштабын зургуудыг дунд масштабын зураг.
- 1:10 000 ба түүнээс том масштабын зургуудыг том масштабын зураг гэж тус тус ангилна.
- Жижиг масштабын зургийг улс ардын, аж ахуйн төлөвлөлт, хот суурин ба томоохон барилга байгууламжийн зураг төсөл зохиох, байгалийн нөөц баялгийг судалж илрүүлэх зэрэг улс орныг бүхэлд нь хамарсан том хэмжээний ажлыг төлөвлөх асуудлыг шийдвэрлэхэд хэрэглэнэ.
- Дунд масштабын зураг нь жижиг масштабын зургийг бодвол харьцангуй тодорхой дүрслэх учир түүнийг авто ба төмөр зам, инженерийн шугам сүлжээний болон төв суурин газрын ерөнхий төлөвлөгөө зохиох, ашигт малтмалын эрэл хайгуул хийх зэрэг ажлуудад хэрэглэнэ.
- Том масштабын зургийг хотын ерөнхий төлөвлөгөөний ажлын зураг, барилга байгууламжийн төсөл зохиох, ашигт малтмалын нарийвчилсан хайгуул хийх, ордын нөөцийн тооцоо хийх зэрэг төрөл бүрийн ажилд өргөн хэрэглэдэг.
- 1:5 000 ба түүнээс том масштабын газрын зургийг план зураг гэнэ.
- План нь газрын гадаргын багахан хэсэг ба түүн дээрхи биет юмсыг дэлхийн нуман гадаргын гажилтыг тооцохгүйгээр төсөөтэй байдлаар нь багасгаж дүрсэлдэг бол жижиг ба дунд газрын зургийн масштаб дээр газрын гадаргын ихээхэн хэсгийг дэлхийн нуман гадаргын гажилтыг тооцож, математик зураг зүйн тодорхой тусгалаар цаасан дээр жижигрүүлэн дүрсэлнэ.

Геодезийн сүлжээ

2009-06-10T21:37:00.000-07:00

Ямар ч геодезийн ажил хийхийн тулд түүнд тохирсон нарийвчлалыг хангасан геодезийн сүлжээ байгуулж уг сүлжээг өтгөрүүлэх болон түүнд тулгуурлан хэмжилт хийх замаар хийж гүйцэтгэнэ.
Аливаа геодезийн хэмжилтийг тухайн газар нутагт тохирсон байдлаар хэмжилтийн аргыг сонгон авах ба хэрэглэж буй багаж, хэмжилтийн арга, түүний нарийвчлал мөн хэмжилтийн ажлын зөвшөөрөгдөх алдааны хэмжээнээс хамааруулан өөр өөр аргаар байгуулна.

Сүлжээ нь байрлалын өндрийн гэсэн 2 төрөл байна.
1.Улсын геодезийн байрлалын сүлжээ
а - Триангуляцийн сүлжээ -Энэ сүлжээ нь астрономи геодезийн сүлжээний цэг болон хоорондох зайг нь өндөр нарийвчлалтайгаар тодорхойлсон хатуу талд тулгуурлан сүлжээ байгуулах нутаг дэвсгэрийг гурвалжлан хувааж тэдгээрийн дотоод өнцгүүдийг өндөр нарийвчлалтайгаар хэмжин түүнийг тэгшитгэн бодох замаар сүлжээний оройн цэгүүдийн байрлалыг тодорхойлно.Гурвалжны дотоод өнцгүүдийг хэмжих нарийвчлал,гурвалжны талын уртаас хамааруулан I,II,III,IV анги, 1,2 зэрэг гэж ангилна.

б - Трилатерацийн сүлжээ(гурвалжны талын уртыг хэмжих нарийвчлалаар нь I,II,III,IV анги, 1,2 зэрэг)
в - Полигонометрийн сүлжээ (өнцөг болон зайг хэмжих нарийвчлалаар нь I,II,III,IV анги, 1,2 зэрэг)
г - GPS-н сүлжээ ( долгионыг хүлээн авах хугацаа болон хүлээн авагчийн тоогоор нь RTK,Fast Static, Static, Kinematik )
2.Өтгөрүүлэлтийн сүлжээ
3.Өндрийн сүлжээ
4.Зураглалын сүлжээ гэж ангилж болох ба эдгээр нь дотроо анги зэргүүдэд ангилагдах ба өөрийнхөө дээд ангийн сүлжээнүүд дээр тулгуурлана.

Жишээ болгон 2 сүлжээний хэлбэрийг харуулав.
Монгол улсын GPS-н сүлжээний бүдүүвч

Монгол улсын триангуляцынн сүлжээний бүдүүвч

Геодезийн ШУ-ны хөгжил монголд

2009-06-10T21:13:00.001-07:00

Ер нь геодезийн шинжлэх ухаан нь дээр үеэс авхуулаад манайд байсаар байсан боловч албан ёсоор анхны
геодезийн сүлжээ байгуулагдан манай оронд 1940-д оноос оросын мэргэжилтнүүд орж ирж мэргэжилтэнгүүдийг хойд хөршид бэлдэж эхэлснээс хойш эрчимтэй хөгжиж ирсэн байна.

Геодезийн ажлууд монгол оронд
Монгол орны байрзүйн зургууд
Газрын гадаргыг геодезийн хэмжилт хийж зураглан түүн дээр тохирсон зурагзүйн боловсруулалт хийн агуулгыг нь багтааж хэрэглэгчийн хэрэгцээнд тохируулан төрөл бүрийн масштабаар хэвлэж газрын зураг бий болох бөгөөд эдгээрийг масштабаар нь
Жижиг масштабын зураг-1:200.000 түүнээс жижиг
Дунд масштабын зураг-1:25.000-1:100.000
Том масштабын зураг(байр зүйн зураг)-1:10.000 түүнээс том гэж ангилна.
Монгол орон нь ерөнхийдөө 1:100.000 дээш масштабын зургаар бүрхэгдсэн боловч 50.000-с том зургаар бүрэн хангагдаагүй хэвээрэй байна.
Монгол орны 1:50,000 зургаар бүрхсэн байдал

Монгол орны 1:25,000 зургаар бүрхсэн байдал

1:5000-с доош масштабын зургаар хот суурин болон бусад уурхай зэрэг бага хэмжээний талбайг зураглахад хийдэг бөгөөд тухайн газар шаардлагатай үед хийх маягаар зурагжуулж байна.
Үүний жишээ нь манай улсын бүх суурин газрыг зурагжуулж байгаа кадастрын зураг юм.
Улаанбаатар хотын кадастрын зураг

Геодезийн ШУ

2009-06-10T20:01:00.000-07:00

Геодезийн ШУ гэж юу вэ?
Геодези гэдэг нь газар хуваах гэсэн грек үгнээс гаралтай бөгөөд дэлхийн хэлбэр хэмжээ, түүний гадаргын шилжих хөдөлгөөнийг тодорхойлох, газрын гадаргыг зураг болгон дүрслэх зорилгоор эрхэс болон хиймэл дагуул, геодезийн багаж хэрэгслийн тусламжтайгаар тухайн цэгийн байрлал, өндөр, хүндийн хүчний хурдатгалыг хэмжиж тодорхойлон өгөгдлийн утганд математик боловсруулалт хийн зурагт үзүүлэх цогцолбор үйл ажиллагааг судалдаг ШУ юм.

Геодезийн ШУ-ны салбарууд
геодезийн салбаруудыг дотор нь агаар сансрын ба инженерийн, дээд геодезийн гэсэн 3 салбарт авч үзэж болно. Эдгээрийг дэлгэрүүлбэл:
А. -Дээд геодезийн салбар: Газрын гадаргын хэвтээ, босоо хөдөлгөөн болон дэлхийн хэлбэр хэмжээг геодезийн аргаар тодорхойлох мөн УГС байгуулах, одон орны ба гравиметрийн хэмжилт хийж тэдгээрийн өгөгдөлд боловсруулалт хийж геодезийн өгөгдөл гарган авах.
Б. -Агаар сансрын геодезийн салбар: Агаар сансраас авсан геодезид ашиглах шаардлагыг хангасан фото болон бусад форматын өгөгдлүүдэд газрын зураг зохиоход шаардлагатай геодезийн боловсруулалт хийн газрын зургын элементүүдийг дүрслэх өгөгдлийг боловсруулах,ашиглах
В. -Инженерийн геодезийн салбар: Энэ салбар нь хамгийн түгээмэл хэрэглэгддэг олон инженерийн салбар оролцдог хэсэг юм. Газрын гадаргын байрлал өндрийг сонгон авсан солбицлын системд тодорхойлох, нутаг дэвсгэрийн байрзүйн зураг зохиоход шаардагдах геодезийн хэмжилт өгөгдлийг бэлдэх, боловсруулах, ашиглах зэрэг ү.а хамаарна.

Геодезийн ШУ-ны хэрэглээ
Өдгөө янз бүрийн техникийн салбарын шинжлэх ухаанууд хөгжиж хүний бүтээн босгох үйл ажиллагаанд техникийн болон орчны нөлөөллийг нарийвчлан тогтоох нарийвчлал улам бүр өндөрсөж байгаатай холбоотойгоор геодезийн шинжлэх ухааны хэрэглээ доорхи салбаруудад улам гүнзгий нэвтрэх боллоо.
Эдгээрт орох салбар болон хийгдэх ажлуудыг дурдвал:
а - Барилгын салбар:
- Барилгын улаан шугам,тэг тэнхлэг газарт шилжүүлэх
- Барилга байгууламжийн хийцийн угсралтын явцад шаардагдах геодезийн хэмжилт өгөгдөл(барилгын ханын хазайлт, суулт, тулгуур баганы төвийн шилжилт, гажилт, хөрсний гулгалт газар доорхи инженерийн байгууламжийн хайгуул судалгаа)
- Угсралтын дараахи төслийн зургын буулгалтын ажлын шалгалтын хэмжилт
b- Автозамын салбар:
- Замын трассыг газарт буулгах хэмжилтүүд (эргэлт, тэнхлэгийн элементүүд)
- Замын ажил явагдаж байх үеийн геодезийн ажлууд (төслийн өгөгдөлдлөөр явж байгаа эсэхийг шалгах шалгалтын хэмжилт, өгөгдлүүдийг бэлдэх )
- Замын ажлын гүйцэтгэлийн дараахь төслийн гүйцэтгэлийг шалгах хяналтын зураг (гүйцэтгэлийн зураг)
c- Геологи,Уул уурхай:
- Газар дээрхи ордын хилийг хэмжин нэгдсэн санд оруулах
- Уурхайг ашиглах, инженерийн тооцоо хийхэд шаардагдах том масштабын байр зүйн зургаар хангах ажил
d- Батлан хамгаалах:
- Улсын хилий баганын байрлал өндрийн хэмжилтийг хийх, тэдгээрийн давтан хэмжилт
- Шаардлагатай цэргийн болон улсын нууцын элементүүпийг тусгасан тусгай агуулгын зургыг нууцын хэмжээнд үйлдэн, шаардалагтай бол тэмдэглэгээг өөрчлөн солбицлын систем,өндрийн системийн эхлэлийг өөрчлөх
e- Газрын мэдээллийн систем:Газрын мэдээллийн сангаас маш олон салбарын хэрэглэгчид өөрт хэрэгтэй мэдээллийг ашигладаг боловч геодезийн програмчлалыг шийдсэн шинэ шинэ программ хангамжууд гарч ирэхтэй зэрэгцэн тухай бүрт тухайн санг ашиглаж чадах мэргэжилтэн дутагдаж байдаг.
Үүнд: Хот төлөвлөлт, харилцаа холбоо, инженерийн шугам сүлжээ хариуцсан байгууллагууд, хүн ам болон мал аж ахуй, газар тариалангийн судалгааны байгууллагууд гэх мэт маш олон салбарууд орно.
- Газрын мэдээллийн сангийн үндэс болох дэвсгэр зураг болон түүн дээрх хүний гараар бүтсэн хийц, обьектийг дүрсэлсэн байрзүйн зураг(кадастрын зураг) үйлдэж улсын нэгдсэн сан бүрдүүлэх, тэдгээрт зохих өөрчлөлтүүдийг байнга хийж байх
f- Сансар судлал, зайнаас тандан судлал:
- Од эрхсийн хөдөлгөөнийг судлан түүн дээр судалгаа хийдэг байгууллагууд орно.
j- Геофизик
Энэ салбарт дэлхийн хэлбэр хэмжээг судалдаг салбаруудыг хамруулж болох бөгөөд үүнд
- Газрын гадаргын шилжилт түүний хурд зэргийг цаг хугацааны давтан хэмжилтийн аргаар тодорхойлох
- Дэлхий төв рүү чиглэсэн хүндийн хүчний хурдатгалыг хэмжих, геодезийн засварыг оруулан эцсийн үр дүнг гарган авах
- Түвшний гадаргуугын өндрүүдийг гарган авах
Гэх мэт газрын зураг, геодезийн өгөгдлийг хэрэглэдэг түүн дээр үндэслэн тооцоо хийдэг бүхий л салбарууд багтаж байна.

Монгол Улсын геодезийн шинэ солбицлын тогтолцоо

2009-06-10T04:54:00.000-07:00

МОГНГОЛ УЛСЫН ЗАСГИЙН ГАЗРЫН ТОГТООЛ
ГЕОДЕЗИЙН СОЛБИЦОЛ,ӨНДӨР ТУСГАГИЙН НЭГДСЭН ТОГТОЛЦООГ БАТЛАХ ТУХАЙ

2009 оны 1 дүгээр сарын 28-ны өдөр

Улаанбаатар хот Дугаар 25

Геодези, зураг зүйн тухай хуулийн 5.2.1-д заасныг үндэслэн Монгол Улсын Засгийн газраас ТОГТООХ нь:

1. Монгол Улсын нутаг дэвсгэрийн хэмжээнд хийгдэж байгаа геодезийн байрлалын сүлжээний хэмжилт, боловсруулалтын ажилд олон улсын геодезийн “WGS-84” солбицлыг, өндрийн сүлжээнд Балтийн тэнгисийн тогтолцоог, том, дунд масштабын байр зүйн зураглалд дэлхийн хөндлөн меркаторын “UTM” тусгагийг хэрэглэж байхаар тогтсугай.Дэлгэрэнгүй...
2. Монгол Улсын геодезийн байрлалын болон өндрийн сүлжээгээр тодорхойлогдсон цэгүүдийг “GPS”-ын технологи ашиглан шинэчилж, улсын триангуляцийн сүлжээний цэгүүдийн солбицлыг “WGS-84” тогтолцоонд тодорхойлох ажлыг 2012 онд багтаан дуусгах арга хэмжээ авахыг Зам, тээвэр, барилга, хот байгуулалтын сайд Х.Баттулгад даалгасугай.
3. Геодезийн солбицол, өндөр, тусгагийн нэгдсэн тогтолцоог хэрэгжүүлэхэд шаардагдах зардлыг жил бүр улсын төсөвт тусган санхүүжүүлэх арга хэмжээ авахыг Сангийн сайд С.Баярцогт, Зам, тээвэр, барилга, хот байгуулалтын сайд Х.Баттулга нарт үүрэг болгосугай.
4. Энэхүү тогтоолын 1 дүгээр зүйлийг хэрэгжүүлэх бэлтгэл ажлыг хангасны үндсэн дээр 2009 оны 5 дугаар сарын 1-ний өдрөөс мөрдүүлэх арга хэмжээ авахыг Зам, тээвэр, барилга, хот байгуулалтын сайд Х.Баттулгад үүрэг болгосугай.

Монгол Улсын Ерөнхий сайд С.БАЯР

Зам,тээвэр,барилга,хот

байгуулалтын сайд Х.БАТТУЛГА

WinXP boot disk USB хувилбар

2009-06-08T18:06:00.000-07:00

Ядаж CD-ROM байхгүй л бол үйлдлийн систем суулгаж болдоггүй гэж ах нар мөн ч их номчирхдог байж билээ. Одоо үед PC форматлан гэдэг сохор чавганцын ч хийж чадах ажил болжээ. Ингээд flash(USB)-с боотээ авдаг хр инсталлыг хүргэж байна.

http://rapidshare.com/files/102088124/Windows_XP_USB.part1.rar
http://rapidshare.com/files/102096943/Windows_XP_USB.part2.rar
http://rapidshare.com/files/102105520/Windows_XP_USB.part3.rar
http://rapidshare.com/files/102112497/Windows_XP_USB.part4.rar
http://rapidshare.com/files/102119392/Windows_XP_USB.part5.rar
http://rapidshare.com/files/102127236/Windows_XP_USB.part6.rar

GeoCalc програм татаж авах

2009-06-06T20:28:00.000-07:00

"GeoCalc" нь Монголд хамгийн өргөн хэрэглэгдэж буй геодезийн хөрвүүлэлтийн програм хангамж юм.
Энэ хөрвүүлэлтийн програм нь хэрэглэхэд тун энгийн тул та доорх холбоосыг ашиглан татаж аваарай.
Амжилт хүсье!

http://www.mediafire.com/?sharekey=c80351a9dc8501e66b21be4093fab7ace04e75f6e8ebb871

Санамж

2009-06-04T23:15:00.001-07:00

Энэ блог нь үнэн зөв мэдлэгийн талбар байхаас гадна салбарын аливаа шүүмжлэлийг баримттайгаар дэлгэх талбар болон өргөжих учиртайг санаж аливаа мэдлэгээ хуваалцахдаа болон сэтгэгдэл үлдээхдээ элдэв хар ярианы үг хэрэглэхгүй байхыг хүсье.

Мэндчилгээ

2009-06-04T23:03:00.000-07:00

Энэ өдрийн амгаланг айлтгая. Та бүхэнд энэхүү блогыг хүргэх болсондоо баяртай байна. Эндээс та бүхэн хэрэгтэй мэдээллээ олж авах боломжтойгоос гадна. Мэргэжлийн талаархи мэдэхийг хүссэн зүйлсээ хүсэлт маягаар уламжилж болно.Бид та бүхний хүсэлтийг биелүүлэхдээ баяртай байх болно.

Хүндэтгэсэн: Geomongol team.